လူမ်းပၼ်ႇၾၼ်လူင် ထူဝ်းၽတ်ႉႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် လႆႈလုသုမ်းတင်းၼမ်ၼႆ လႅင်ႇၶၢဝ်ႇ ၼႂ်းမိူင်း ပွင်ႇထိုင်မႃး။

မီးလိၵ်ႈသူင်ႇထိုင်မႃးတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်းဝႃႈ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆႉ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ဝဵင်းမူႇၸႄႈ မီးမုၼ်ၸဝ်ႈမၢၼ်ႈ ၵမ်းၵမ်းမႃး ႁေႃးတြႃးၼႃႇ၊ ၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မုၼ်ၸဝ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်မႃးတုင်းၶၢမ်ႇ ယွၼ်းငိုၼ်းၸွမ်း ႁိူၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ (May Day) ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး ၸုမ်းမႅပ်ႇ (MAP- foundation) လႄႈ ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (WSA) ၶဝ် ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးတီႈ ဝတ်ႉၾရႃႉၼွၼ်းၶွၼ်မူင်ႉ၊ တမ်ႇပူၼ်း တွၼ်ႈၵႅဝ်ႈ၊ ဢမ်းၽိူဝ်း မႄႈလိမ်း၊ မိူင်းၵဵင်းမႆႇ လႆႈၶၢဝ်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။

ၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတီႈၼႂ်း ဝဵင်းမူႇၸႄႈ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ် ၶူင်းၵၢၼ် New Star Light (နယူးစတားလိုက်) လႄႈ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉပၢၼ်းသေးမီး ပၼ်ႁႃလွင်ႈ တီႈလိၼ်ၵၼ် လႆႈႁူႉၸွမ်းတီႈၶၢဝ်ႇ Irrawaddy.org ၼင်ႇၼႆ။

ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႂ်း ႁၢင်လိူၼ် April, 2013 ပူၼ်ႉမႃး သွင်သၢမ်ဝၼ်းၼႆႉ ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း လႆႈဢွၵ်ႇ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ငဝ်းလၢႆး ပီႈၼွင်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸၢဝ်းတႆး ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတီႈ မိူင်းတႆးသေ ပၢႆႈၶဝ်ႈမႃး ယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၼႆယဝ်ႉ။

ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး တၢင်ႇပၢႆႉ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း မီးၵူၼ်းၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ႁဵင်ပၢႆၼႆ လႅင်ႇၶၢဝ်ႇ ၼႂ်းမိူင်း ပွင်ႇထိုင်မႃး။

ပၢင်ပွႆးယၢတ်ႇၼမ်ႉ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ သီႇၸၼ်ႉတီႈ ဝတ်ႉၼၼ်ႇတႃႇဝုၼ်ႇ ၵွင်းမူးၶမ်း (ရွှေသမင်ဘုရားကျောင်း) ဝဵင်းမူႇၸႄႈ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းသထႃႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆး ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼမ် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈၼႆ လႅင်ႇၶၢဝ်ႇ ၼႂ်းမိူင်း ယိုၼ်ယၼ် လၢတ်ႈၼႄ။