မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 26 လိူၼ် July တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၵုမ်းၵမ်ၸႄႈတွၼ်ႈ တိူင်းသိုၵ်း ဢၼ် လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ၵႂႃႇတီႈ လုမ်းသိုၵ်း တိူင်းသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ တီႈမျိတ်ႉၵျီးၼႃးၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းမိၼ်ႉၸူဝ်း ၸိၼႄတၢင်း ႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၽိူမ်ႉၸူးတီႈ ၼႃႈတီႈၶၢင် ၼႆယူႇ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်း သဝ်းၶေႃၶၢင် KIO ဢူးလၼၼ်ႇ လၢတ်ႈၼႄ တီႈမိတ်ႉၸိမ ၼင်ႇၼႆ။

“’တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉပႃးပိဝ်ႇႁႃႇမူး ၽၢႆႇသိုၵ်း၊ ၸိသင်ႇ ႁႂ်ႈတပ်ႉၶဝ် ၽိူမ်ႉၶႂၢၵ်ႈ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၶၢင်ႇဝႆႉ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁၼ်ၶဝ်ၽိူမ်ႉတပ်ႉ ႁိမ်းႁွမ်း ငဝ်ႈငုၼ်းႁဝ်းမႃး၊ လုၵ်ႉတီႈ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသေ ၸိသင်ႇၸူး ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ၵူႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈ ၼႆယူႇ”ဢူးလၼၼ်ႇ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၸွမ်သိုၵ်းမိၼ်ႉၸူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်း ၸုမ်းထူဝ်းသိုၵ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ (ၶၸထ) ဢၼ်ၵုမ်း ပႃး တိူင်းသိုၵ်းသၢမ်တိူင်း ဢၼ်ပဵၼ် တိူင်းပွတ်းႁွင်ႇ၊ တိူင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း၊ တိူင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇပွတ်း ဢွၵ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

တပ်ႉဢၼ်တေမီး လွင်ႈၽိူမ်ႉထႅမ် ဢဵၼ်ႁႅင်းၸူး ၼႃႈတီႈမိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လႆႈယူႇသေတႃႉ သိုၵ်းဢၼ် မီးယူႇၼႃႈသိုၵ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးၸႂ် ၶႂ်ႈတိုၵ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း ဢူးလၼၼ်ႇ ႁၼ်ထိုင် ၼင်ႇၼႆ။

“သိုၵ်းဢၼ်မီး ၸိူဝ်းၼႃႈသိုၵ်းၼႆႉ ၶဝ်လႆႈတုၵ်ႉၶၼမ်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉလႆႈငိၼ်းၸွမ်း ဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ပၢင်တိုၵ်းဢၼ် ဢမ်ႇမီးၵေႃႈ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈတင်းၼိူဝ် ၼႆယူႇ၊ ၶဝ်ၽိူမ်ႉ ဢဵၼ်ႁႅင်း သိုၵ်းၶဝ် ၸိူဝ်းႁိမ်းႁွမ်းတပ်ႉႁဝ်းမႃး တင်းၼမ်၊ ၽၢႆႇၵၢၼ်သိုၵ်း မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ႇ ၼိူဝ်ၵၼ်သေတႃႉ ပၢင်တိုၵ်ႉ ႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်းတႄႉ ပႆႇမီး၊ လွင်းပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈ ပၢင်တိုၵ်းသွင်ၽၢႆႇတႄႉ မီးယူႇ ၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ”ဝႃႈၼႆ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၼ်းထီႉ 30တေႃႇထိုင် လိူၼ် August ဝၼ်းထီႉ 4 ၽူႈထတ်းသၢင် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ သုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉTomas Ojea Quintana တေမႃးတူၺ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ် ၵႂႃႇထိုင်တီႈမိူင်းၶၢင်လႄႈ လွင်ႈၽႅၼ်ၵၼ် ပၢင်တိုၵ်း တေယွမ်းလူင်းၵႂႃႇယူႇ ၵူၼ်းပၵ်း တႃႇ တူၺ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၶဝ်လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းယူႇ လႅၼ်လိၼ်ၸႃႉၼႆႉ ၶဝ်ႁၼ်ထိုင် ၼင်ႇၼႆ။

ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉသေ ဢူးလၼၼ်ႇဝႃႈ “သင်ဝႃႈမၼ်းမႃးၵေႃႈ တေမႃးထိုင် မျိတ်ႉၵျီးၼႃးၵူၺ်း တေ ဢမ်ႇမႃးထိုင်လႆႈ တီႈၼႃႈသိုၵ်းႁဝ်းလႄႈ တီႈငဝ်ႈငုၼ်းလၢႆႇၸႃႇ၊ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈႁၢင်ႈသိုၵ်း တေယွမ်း ၵႂႃႇ ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉ တႄဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၶႃးယူဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်း ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်းၼၼ်ႉ လွင်ႈပၼ်ႁႃၶၢင်ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ် ယိပ်းၵမ်ၵႂႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ် လမ်ႇလွင်ႈတႄႉယဝ်ႉၼႆ Ashley South ၼႂ်းၸုမ်း( Myanmar Peace Support Initiative (MPSI) ) လၢတ်ႈ။

“သိုဝ်ႇမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵႆႉၼေလွင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ယွၼ်ႉ ၼၼ် ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းႁဝ်းၶႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လွင်ႈပၼ်ႁႃ ၶဵင်ႈၶႅင်ႇတေႃႇၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ၊ ၵဝ်ၶႃႈႁၼ်တႄႉ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ် တေႇငဝ်ႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ် ၵၼ်ၵူၺ်း၊ ဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ၶႂ်ႈလႆႈတႄႉ ၶႂ်ႈမီးသုၼ်ႇၼႄလႆႈ ႁၢင်းၶေႃ ဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈလႄႈ ဢၼ်မီး ၶေႃႈႁပ်ႉႁွင်း ၸွမ်းလူၺ်ႈ ပၵ်းပိူင်လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇတေ ၵေႃႇသၢင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၽႅတ်ႇတရႄႇ၊ ဢဝ်ပိူင်ၵၢၼ်မိူင်းသေ ၸင်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယဝ်ႉ” Ashley South လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

KIO လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၼ်း ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်မႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈပီႊပၢႆၼႆႉ သိုၵ်း မၢၼ်ႈ ဢၼ်ယွမ်းသုမ်းသိုၵ်းၸူး KIO မီးမွၵ်ႈ40 ၼႆႉယဝ်ႉ၊ ၼႃႈတီႈပႆႇ မီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်လႄႈ လွင်ႈလူႉသုမ်း တင်းသွင်ၽၢႆႇ ပႆႇလႆႈၵဵပ်း သၢႆမၢႆ ဢၼ်တႅတ်ႈတေႃးလီ၊ ၽၢႆႇ KIO ၶဝ် ဢၼ်ၵဵပ်းလႆႈ သၢႆမၢႆ လႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ တေဢွၵ်ႇၼႄ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ထုၵ်ႇလႆႈဢွၵ်ႇမၼ်းယူႇ၊ ၼႂ်းလိူၼ် July ဝၼ်းထီႉ1 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 27 ၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး မီး 90 ပၢႆၼႆ ဢူးလၼၼ်ႇ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၶေႃႈမုၼ်းတီႈMizzima