ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈၵေႃႉၼႆႉ လူဝ်ႇၵိၼ်ပၼ်ဢႃႇႁႃႇရ  တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ ပၼ်ၵူႈဝၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ တူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း မီးဢဵၼ်ႁႅင်းလႄႈ ယိုတ်ႈယႂ်ႇသုင်မႃး၊ ၼိုင်ႈဝၼ်း လူဝ်ႇၵိၼ်ပၼ်ဢႃႇႁႃႇရ ယႃႇႁႂ်ႈယွမ်း 3 တႃႇ၊ လူဝ်ႇလိူၵ်ႈၵိၼ်ပၼ် တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးဢဵၼ်ႁႅင်း၊ တႃႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း လူဝ်ႇၵိၼ်ပၼ်တၢင်းၵိၼ် ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ 5 မီႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ။

(1) ၼိူဝ်ႉတူဝ်သတ်း ၊ ၼမ်ႉၼူမ်း ၊ ထူဝ်ႇ ၊ ၶႆႇၵႆႇ။
တၢင်းၵိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉတေၸွႆႈႁႂ်ႈၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉ (Muscles)ႁဝ်း ၵႅၼ်ႇၶႅင်လေႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း ယိုတ်ႈယႂ်ႈသုင်မႃးယဝ်ႉၵေႃႈ မီးဢဵၼ်ႁႅင်းၼင်ႇၼႆ။

(2) ၶဝ်ႈ ၊ ၵိူဝ်ဝၢၼ် ၊ ႁူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၊ ႁူဝ်မၼ်း။
ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း ၵိၼ်ၵူႈဝၼ်း   (မိူၼ်ၼင်ႇ  -  ၶဝ်ႈ   ၼႆႉပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်     တၢင်းယႅမ်ႉ ဢၼ်ၵမ်ႉၵွင်ႈ တႃႇတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းၶၢတ်ႇဢမ်ႇလႆႈ ၶဝ်ႈၼႆႉၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ဢဵၼ်ႁႅင်းၼႂ်း တူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း ႁဵတ်းၵၢၼ် ၊ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၊ လဵၼ်ႈႁႅင်း ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။

(3)  ၽၵ်းၶဵဝ်ၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်း။
ၽၵ်းၶိဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၸွႆႈႁႂ်ႈၼိူဝ်ႉၼင်ႁၢင်ႈလီ ၊ မီးဢဵၼ်ႁႅင်း၊ တေဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်လႆႈငၢႆႈ  လေႈတီႈလမ်ႇလွင်ႈတေဢမ်ႇပဵၼ်တွင်ႉပုၵ်ႈတွင်ႉပွင်းလႆႈ ပေႃးၵႆႉၵႆႉၵိၼ်ၽၵ်းၶဵဝ်တႃႇ သေႇၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၽၢႆႈႁဝ်းၵႂႃႇပုင်ႇမၢၼ်ႇထႅင်ႈ။

(4) မၢၵ်ႇမႆႉၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်း။
မိူၼ်ၼင်ႇ -  မၢၵ်ႇၸွၵ်း ၊ ၵူၺ်ႈ ၊ မၢၵ်ႇမူင်ႈ ၊ မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢႁႃႇရ တီႈဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းႁႃၵိၼ်လႆႈငၢႆႈ  ၵိၼ်ငၢႆႈ ၵႃႈမၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇၵႃႈ  မၢၵ်ႇမႆႉၸွႆႈႁႂ်ႈၼိူဝ်ႉၼင် ႁဝ်းဢမ်ႇႁႅင်ႈႁဵဝ်ႇငၢႆႈ တေၶွင်ႇလီဝႆႉ၊ သမ်ႉႁႄႉၵင်ႈပၼ်တၢင်းပဵၼ် တၢင်ႇၸိူဝ်းလႄႈၸွႆႈႁႂ်ႈ တွင်ႉဢမ်ႇပုၵ်ႈဢမ်ႇပွင်းလႆႈထႅင်ႈ။

(5)ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၽၵ်းလႄႈတူဝ်သတ်း။
ၸိူင်ႉၼင်ႇၼမ်ႉမၼ်းမူ ၊ ၼမ်ႉမၼ်းမၢၵ်ႇပၢဝ်ႉ၊ ၼမ်ႉမၼ်းထူဝ်ႇၼဝ်ႈ ၸႃႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢႁႃႇရ တီႈၸွႆႈႁႂ်ႈ တူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်းမီးဢဵၼ်ႁႅင်း ၵႅၼ်ႇၶႅင် ၼင်ႇၼႆ။ယိုၼ်ယၼ်တီႈ_ www.vattavan.com