တူႇတႃႇတေးလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းတေၵုမ်းထိင်းဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း လွင်ႈၵူၼ်းလႆႈတၢႆ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉယူႇ

တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈပီႊ 2016 ၼၼ်ႉမႃး ဝၢႆးသေ တူႇတႃႇတေး (Duterte) ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ ထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ မီးယူႇၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ယွၼ်ႉၽႅၼ်ၵၢၼ် ပၢင်တိုၵ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 19 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ တူႇတႃႇတေး လၢတ်ႈဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း ၽၢႆႇၸုမ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၶဝ် လႆႈၶေႃႈမုၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ မွၵ်ႈ 1.6 လၢၼ်ႉ ၼႆႉ တိတ်းၸပ်းယႃႈ မဝ်းၵမ်ဝႆႉယူႇလႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ်ႉ ၸူဝ်ႈပၼ်မၼ်းပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈယူႇၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈယွမ်းဢေႇလူင်း ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈတူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ တူႇတႃႇတေးၵေႃႈ ပၼ်ၶႂၢင်ႉပလိၵ်ႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ ယိုဝ်းတၢႆၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ဢမ်ႇဝႃႈ ၵႃႉၶၢႆ ႁိုဝ် သူႇသမ်းၵိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းယႃႈမဝ်းၵမ် လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ လႄႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈယူႇၽွင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၽွင်းပလိၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽဵဝ်ႇသိမ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးပလိၵ်ႈမၢင်ၵေႃႉ ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ တီႈၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းယႃႈမဝ်းၵမ် လႆႈၶၢမ်ႇတႅၼ်းတၢင်သေ ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးမႃးလႄႈ ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႈ လႆႈၶဝ်ႈမႃးထတ်းၸွမ်းလွင်ႈၼႆႉသေ လႆႈလၢတ်ႈတီႈတူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇဝႃႈ လွင်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ် ၽဵဝ်ႇမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် တူႇတႃႇတေးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်းၵူၼ်း လႄႈ တေၶႂ်ႈယွၼ်းၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ပိူင်ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလီလီသေ တေဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ဝႃႈၼႆယူႇ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈၼႆႉသေ တူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႅတ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တေႁဵတ်းႁၢႆႉၵူၼ်းမိူင်းမၼ်းၵူၺ်း မၼ်းဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းသင်ၼႆလႄႈ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 2 ပီႊၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈထွၼ်ဢဝ်မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ ဢွၵ်ႇၼႂ်းၸုမ်းၵူႈမိူင်းမိူင်းပႅတ်ႈ။
ယၢမ်းလဵဝ် ယူႇတီႈလုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃးၵူႈမိူင်းမိူင်း (International Criminal Court) သေ လႆႈႁပ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်းဝႆႉၶတီး(ဢမု) ဢၼ်မီးၵူၼ်းလႆႈထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ လူၺ်ႈဢမ်ႇတြႃး ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ တူႇတႃႇတေး ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း မီးယူႇ 2 ၶတီး(ဢမု)။
ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ယူႇတီႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇသေ လႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၸုမ်း လုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃးၵူႈမိူင်းမိူင်းယဝ်ႉၼႆသေတႃႉ သင်ဝႃႈ ၽၢႆႇတၢင်းလုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃး ၵူႈမိူင်းမိူင်းၶဝ် လႆႈၶေႃႈမုၼ်းလၵ်းထၢၼ် ဢၼ်ၼႅၼ်ႈၼႃ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၵူၼ်းထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼႆႉၼႆၸိုင်ႈ ယူႇတီႈၸုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃးၵေႃႈ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွႆးတြႃးဢဝ်တၢင်းၽိတ်း တူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ လႄႈတေၸၢင်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃးသေ တေႃႇသူႈၶတီး(ဢမု) ဢၼ်ၼႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၼႆႉသေ တူႇတႃႇတေး လၢတ်ႈဝႃႈ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်မၼ်းႁဵတ်းတွၼ်ႈတႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းမၼ်း ႁႂ်ႈပေႃးၵၢင်းလွတ်ႈၽေးယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်မၼ်း လႆႈတူၵ်းၶွၵ်ႈၼႆသေတႃႉ ယူႇတီႈတူဝ်မၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃသင် လႄႈ ၽွမ်ႉတူဝ်ႈတၼ်း တႃႇတေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း လွင်ႈၵူၼ်းလႆႈလူႉတၢႆၼမ် ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AP ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ တႄႇဢဝ်တူႇတႃႇတေးပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇသေ ႁဵတ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်မႃး တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊ 2016 ၼၼ်ႉ ပလိၵ်ႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ လၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ ၽွင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းမိူင်းၾီႇလိပ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်း 5,856 ၵေႃႉ လႆႈလူႉတၢႆ လႄႈ တီႉၺွပ်းဝႆႉလႆႈ ၵူၼ်း 256,000 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆသေ လႅင်ႇၶၢဝ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းလူႉတၢႆၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်သေ ဢၼ်ပလိၵ်ႈၶဝ် လၢႆးငၢၼ်းလၢတ်ႈၼႄမႃးၼႆႉတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ယူႇၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း