မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ

မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ႁဝ်းသူင်ၵၼ်ၵိၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်းဝၼ်းလႄႈ ႁုင်ၽၵ်းၼိုင်ႈတႃႇၼႆႉ တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈလွတ်ႈလႆႈ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈတေႁူႉၵၼ်လီယူႇဝႃႈ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ပၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇ တူဝ်ၶိင်းႁဝ်းတၢင်းၼမ်တၢင်းလၢႆၼႆယူႇ။

ၽွၼ်းလီမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ

  1. လုမ်းလႃးပၼ်ႁူဝ်ၸႂ်

ၸွမ်းၼင်ႇလွင်ႈဢၼ်ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်းလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ဝၢႆး၊ တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ၊ လူတ်းတိုဝ်ႉတၢင်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈၶႅင်၊ လူတ်းယွမ်း ၶေႃႇလႅတ်ႇသ်တိူဝ်ႇ ရေႃႇလ်(cholesterol)၊ ၸွႆႈၵုမ်းထိင်းပၼ် တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင် ၸွမ်းလူၺ်ႈမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ Lycopene ၼမ်လႄႈ ႁႄႉၵင်ႈလႆႈ Free radicals (ထၢတ်ႈဢၼ်ယႃႉလူႉသႄးလ်)။

  1. ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇ

ထၢတ်ႈ Lycopene ၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇလႆႈ ဢမ်ႇဝႃႈ ၵႅၼ်ႇသႃႇၼူမ်း၊ ၵႅၼ်ႇသႃႇပွတ်ႇ၊ ၵႅၼ်ႇသႃႇႁူင်းၶဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်ၵိၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၼိုင်ႈဝူင်ႈ 2 ပွၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်လိူဝ်ၼႆႉ ၼႆၸိုင် ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇ တွမ်ႇလုၵ်ႈမၢၵ်ႇလႆႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢဝ်းသၢမ် (23%) ၼႆယူႇ။

  1. လုမ်းလႃးပၼ်ၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်

မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မီးထၢတ်ႈဝီႇတမိၼ်ႇ ၸီႇ(Vitamin C)၊ ထၢတ်ႈ Potassium လႄႈ ထၢတ်ႈ Lycopene မီးသုၼ်ႇၸွႆႈယူတ်းယႃပၼ် ၼိူဝ်ႉၼင်ႁႂ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၸိုၼ်ႈသႂ် လူတ်းယွမ်းလွင်ႈလူႉသုမ်းတေႃႇ ၽိဝ်ၼင်ၶႅမ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈ ႁႅင်းလႅတ်ႇ UV ၼႆယူႇ။

  1. မီးၽွၼ်းလီတေႃႇလုပ်ႇ

ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်လႆႈႁပ်ႉထၢတ်ႈ Lycopene ၼၼ်ႉ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းမီးဢေႇ တႃႇလုပ်ႇတေႁၵ်း၊ လုပ်ႇတေလူႉၵွႆငၢႆႈ ၸွမ်းၼင်ႇထၢတ်ႈ Lycopene ၼႆႉ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ်တၢင်းပဵၼ်လုပ်ႇၶွပ်ႈလႆႈလီ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ယင်းမီးထႅင်ႈထၢတ်ႈ ဝီႇတမိၼ်ႇ ၶေႇ (Vitamin K) လႄႈ Calcium ဢၼ်ၸွႆႈႁႂ်ႈလုပ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  1. ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်

မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၼႂ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈလႄႈ လွင်ႈသဵၼ်ႈယႂ်းလူႉၵွႆ ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်လႆႈ။ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၵိၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈသုၵ်း ထပ်းၵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ လူတ်းယွမ်းတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။

  1. ၸွႆႈၶိုတ်ႈပၼ်ဢႃႇႁႃႇရလႆႈလီ

မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈႁူၺ်ႇလႅင်လႅင်ၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ Fiber ၼမ်လႄႈ ၸွႆႈၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ၶူင်ႉၶိုတ်ႈယိူဝ်ႇ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီတိူဝ်းမႃးသေ လူတ်းယွမ်းတွင်ႉပိၵ်ႉလႆႈ ယူႇယဝ်ႉ။

  1. ၵမ်ႉပၼ်ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ႁႂ်ႈလီမႃး

ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈဢၼ်ပၼ်ၽွၼ်းလီတၢင်းၼမ် တၢင်းလၢႆလႄႈ ၸွႆႈသၢင်ႈပၼ် ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ႁႂ်ႈလီမႃးသေဢမ်ႇၵႃး ယင်းၸွတ်ႈလူတ်းယွမ်း လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၶမ်ၸႂ်လႆႈထႅင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၸႂ်ယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။

  1. ယႃႉလူႉၶႆမၼ်း

မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ ၸွႆႈတုမ်ႉပၼ်လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယႃႉလူႉၶႆမၼ်း ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း ဢမ်ႇယွမ်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢမ်သိပ်း (30%) သေ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းၼမ်ႉၼၵ်းဝႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။

  1. လုမ်းလႃးပၼ်သၢႆတႃ

ထၢတ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈဢၼ်ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် Free radicals လႄႈ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် သၢႆတႃတီႈသၢႆလႅင်းလႅတ်ႇ၊ သၢႆတႃလူႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။

  • ႁႄႉၵင်ႈပၼ်သၢၼ်ၵွင်ႉတီႈလႅၼ်းယႃႈ

ထၢတ်ႈၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးပႃးထၢတ်ႈဢၼ် ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၵႂၼ်းလႅၼ်းယႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။

သမ်ႉဝႃႈ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီတၢင်းၼမ်တၢင်းလၢႆၼႆသေတႃႉ သင်ဢမ်ႇမေႃၵိၼ်ၸိုင် ၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၸွမ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။

ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈ ၵိၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼမ်ပူၼ်ႉတီႈ

  • ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ တေမီးၵႅတ်ႉသ်ဝႆႉလႄႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၵိၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵႅတ်ႉသ်ၼႂ်းႁူင်းၶဝ်ႈၼမ်ပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ဝၢႆးလႆႈယူႇယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၼမ် ပူၼ်ႉတီႈ။
  • တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဢွၵ်ႇတုမ်ႇၸွမ်းၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်မႃးသေ ၸွမ်းသူပ်း ၵႅမ်ႈ လိၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၵႂ်ႈမႃး၊ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႆႉၶီႈၸၢမ်လႄႈ ၶေႃးၸဵပ်းမႃးလႆႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈ။
  • ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ Calcium လႄႈ Oxalate သေ သင်ဝႃႈထၢတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၼႆၸိုင် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈယႃႉလူႉလႆႈငၢႆႈ၊ ဢဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းလႆႈယၢပ်ႇ သင်ဝႃႈ ထၢတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယူႇႁိုင်မႃးၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လီႉၼႂ်းတႂ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။
  • ၸဵပ်းၸွမ်းၶေႃႈတေႃႇ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၵိၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼႆ ၸွမ်းၶေႃႈတေႃႇႁဝ်းၼၼ်ႉ တေၵႂ်ႈမႃးသေ ၸဵပ်းမႃးလႆႈ ယူႇယဝ်ႉ။
  • ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးပႅတ်ႉထီးရီးယႃး Salmonella ၸပ်းၸွမ်းလႄႈ ပဵၼ်တူဝ်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉၵႂႃႇလႆႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ထူပ်းလႆႈတီႈ ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵူၺ်း။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈဢၼ်ႁဝ်းၵိၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်ႁဝ်းၽုၵ်ႇၵိၼ်ႁင်းၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ဢၼ်ႁဝ်းသိုဝ်ႉမႃးၵိၼ်ၼႆၸိုင် တေၸၢင်ႈမီး သၢၼ်ၶေးမီး၊ ယႃႈၶႃႈမူင်ႈမႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈလႄႈ ဢွၼ်တၢင်းတေၵိၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉပၼ်လီလီသေၵမ်း။

ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ – ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ https://www.gourmetandcuisine.com

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း