မႄႈၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လူႉၵွႆယွၼ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉ

ၸုမ်းငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်လွင်ႈတူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးသၽႃႇဝလုမ်ႈၾႃႉ (World Wide Fund for Nature-WWF) လၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းၵႃႈမႄႈၼမ်ႉ (4) သၢႆတီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တႃႇၼိုင်ႈသၢႆတႄႉ တိုၼ်းလူႉၵွႆ ယွၼ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းၽၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်းႁုပ်ႈပီႊၸုမ်း WWF ဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 23 September 2020 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉ မႄႈၼမ်ႉဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉဢၼ်လႆလူင်းၸွမ်းသၽႃႇဝသေ မႄႈၼမ်ႉ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်လႆလူင်းၸွမ်းသၽႃႇဝၼၼ်ႉ ၵိုတ်းယူႇသၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တႃႇသၢမ်သၢႆ ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉဢၼ်လႆလတ်းၽၢၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ် မႄႈၼမ်ႉၶူင်း၊ မႄႈၼမ်ႉဢေႇရႃႇဝတီႇလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၶျိၼ်းတုၼ်းၼႆယဝ်ႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ်မႄႈၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးတေဢမ်ႇလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵူႈၵေႃႉ ထုၵ်ႇလီလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်မၼ်းၵႂႃႇ၊ ယႃႇပေယႃႉႁႂ်ႈသၽႃႇဝ လူႉလႅဝ်လႃးလႃးၼႆ ၼိၵ်ႉၵွတ်ႉသ် (Nick Cox) ၽူႈၵုမ်းၸီႉသင်ႇ ၸုမ်း WWF တိုၵ်းသူၼ်းဝႆႉ ၼႂ်းလိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်းၼၼ်ႉၼင်ႇၼႆ။

မႄႈၼမ်ႉဢၼ်ပဵၼ်ပၢၼ်ၵၢင် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်းလႆလူင်းၼႂ်းၵႄႈ 100 ထိုင် 1,000 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတိူဝ်ႇ (62 လၵ်းထိုင် 621 လၵ်း) ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉ လႄႈ လႆႈလူႉၵွႆၵႂႃႇၵမ်ႈပႃႈၼမ်ယဝ်ႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးၼမ်ႉတူႈ လႄႈ ၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်းဝႃႈၼႆ။

သလၢႆးတူႇရၸေႃႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၸုမ်း WWF မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၽၢႆႇလူလွမ်ထိင်းသိမ်းမႄႈၼမ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ− ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉသၢႆလဵဝ်ၵူၺ်း ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းၽၢႆဝႆႉလၢႆလၢႆဢွင်ႈတီႈ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇတူဝ်သတ်းၼႂ်းၼမ်ႉ၊ သၢႆၼမ်ႉလႆၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပႃး မၢင်တီႈၼမ်ႉတိုၼ်ႈၵႂႃႇသေ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးသဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းဝႃႈၼႆ။

မႄႈၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လူႉၵွႆယွၼ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉ

ယွၼ်ႉဝႃႈ မႄႈၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉ ဢၼ်လႆလူင်းၸွမ်းသၽႃႇဝလႄႈ မီးတူဝ်သတ်းၼႂ်းၼမ်ႉလၢႆလၢႆမဵဝ်းသေ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ၶဵင်ႇတႃႉတေႃႇ မႄႈၼမ်ႉသၽႃႇဝတႄႉတႄႉ ၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉ ၵႅတ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉဝႆႉတီႈလဵဝ် တႃႇဢိတ်ႇဢွၵ်ႇၾႆးၾႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆၼမ်ႉဢၼ်လႆလူင်းၸွမ်းသၽႃႇဝ ႁၢင်ႈလီၼၼ်ႉ လူႉလႅဝ်ယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ပုၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၾႆးၾႃႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ ပုၼ်ႈတႃႇယုၵ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ထုၵ်ႇလီမီးၽႅၼ်ၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾႆးၾႃႉ လူၺ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း သႅင်လႅတ်ႇလႄႈ လူမ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဢမ်ႇလူဝ်ႇသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်း WWF ယင်းတိုၵ်းသူၼ်းပႃးထႅင်ႈဝႃႈ ၸူဝ်ႈၵႃႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇပႆႇႁၼ် လွၵ်းလၢႆး လႄႈ လၢႆးၽႅၼ်ၵၢၼ်ၸတ်းပွင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉပေႃးတေဢမ်ႇလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ထုၵ်ႇလီၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉ ၽႅၼ်ၵၢၼ်လႄႈ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းၽၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉတင်းမူတ်းၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်းၸုမ်းပႂ်ႉတူၺ်းမႄႈၼမ်ႉ ဢေႇရႃႇဝတီႇ (SOBA) ၵဵပ်းသၢႆမၢႆဝႆႉၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၵုၼ်ႇဢၼ်လႆႈမႃးတီႈမႄႈၼမ်ႉဢေႇရႃႇဝတီႇၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈပီႊလႂ် တူၵ်းမႅၼ်ႈငိုၼ်း တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 2 ပီႇလီႇယၼ်ႇထိုင် 7 ပီႇလီႇယၼ်ႇဝႃႈၼႆ။

ၸုမ်း WWF ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇၵုမ်းထိင်းႁႄႉၵင်ႈသၽႃႇဝ တူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸုမ်းၼိုင်ႈသေ ၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီႊ 1961 တီႈမိူင်းသဝိတ်ႇသိူဝ်ႇလႅၼ်ႇသေ ဢမ်ႇယူႇတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းလႂ် ပဵၼ်ၸုမ်း NGO သေယဝ်ႉ မီးၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း 5 သႅၼ်ပၢႆလႄႈ တူင်ႉၼိုင်လွင်ႈသၽႃႇဝ (100) မိူင်းပၢႆၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆယဝ်ႉ။

တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တႄႉ ၸုမ်း WWF တႄႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမိူဝ်ႈပီႊ 2014 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသေ တေမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ထိင်းသိမ်းသၽႃႇဝ၊ တူဝ်သတ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇ၊ ထိင်းသိမ်းပႃႇထိူၼ်ႇပႃႇမႆႉ၊  တူင်ႉၼိုင်လွင်ႈထိင်းသိမ်း သၢႆငိူၼ်ႈၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ်လႄႈ ပၼ်ႁႅင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ သၽႃႇဝသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၼႆယဝ်ႉ။

ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းထီႉ 27 September 2020 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ပဵၼ်ဝၼ်းမႄႈၼမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ (World  Rivers Day) ၼႆလႄႈ ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းဢၼ်ၼႆႉသေ ၸုမ်း WWF ၸင်ႇလႆႈဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်းဝႃႈၼႆ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း