လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵျႃႇပၢၼ်ႇ တေၸွႆႈငိုၼ်းၵူႈမၢဝ်ႇသၢဝ် ၸိူဝ်းတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်းၵၼ်

မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27 September 2020 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈပီႊတႆး 2114 ) ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ တေၸွႆႈထႅမ် ၵႃႈယူႇၵႃႈၵိၼ် ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ 600,000 ယႅၼ်း (ငိုၼ်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ) (မွၵ်ႈ 7,384,000 ပျႃးငိုၼ်းမၢၼ်ႈ) တႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢၼ်တႄႇတင်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ႇမႂ်ႇမႂ်ႇ တႄႇ ၼႃႈႁိူၼ်းယူႇၵိၼ်ၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈပီႊ 1968 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႆႈယွမ်းလူင်းႁႅင်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ လႄႈ ဝၢႆးၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ်ၼႂ်းပီႊ 2010 ၼႆႉမႃးတေႃႇထိုင် ပီႊ 2019 ၼႆႉၵေႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ယွမ်းလူင်းမႃးၶိုၼ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်း တူၵ်းလိုၼ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ၸိူဝ်းဢမ်ႇတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းသေ ယူႇပဵၼ်မၢဝ်ႇထဝ်ႈ သဝ်ထဝ်ႈၼမ်မႃးၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆလႄႈ  ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၽၢႆႇသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ တႄႇဢဝ် ပီႊ 2021 ၼႆႉၵႂႃႇ သင်ဝႃႈၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢမ်ႇၽိူမ်ႉလႆႈႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇၼႆၸိုင် တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၵႂႃႇ လၢႆပီႊထတ်းၵၼ်ယူႇဝႃႈၼႆ။

Credit to photo owner

ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတီႈလုမ်းၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေပဵၼ်ၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်း ၶိုၼ်း ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸင်ႇလႆႈမီးၽႅၼ်ၵၢၼ် တေၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း လႄႈ ပၼ်ႁႅင်းၵူႈမၢဝ်ႇသၢဝ်ၶဝ် တႄႇတင်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်းၵၼ်သေ မီးလုၵ်ႈမႃး တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်းယူႇဝႃႈၼႆ။

ၽူႈၸိူဝ်းတေလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈပဵၼ် ၵူႈမၢဝ်ႇသၢဝ် ဢၼ်တႄႇတင်ႈၸၢတ်ႈပၼ်မႂ်ႇ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းမႂ်ႇၸွမ်းၵၼ် ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈယဝ်ႉ ဢႃႇယု တင်းၽူဝ်တင်းမေး တေလႆႈမီး 40 ပီႊလူင်းတႂ်ႇ လႄႈ ငိုၼ်းၶဝ်ႈသွင်ၵေႃႉႁူမ်ႈၵၼ် တေလႆႈမီး  ¥5.4 လၢၼ်ႉယႅၼ်းသေ ၸွမ်းၼင်ႇငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ သင်ဝႃႈ ဢႃႇယု 35 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ၼႆၵေႃႈ ငိုၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်မီး ¥4.8 လၢၼ်ႉယႅၼ်း ၼႆႉၸိုင် တေလႆႈႁပ်ႉငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ် ¥300,000 ယႅၼ်း ဝႃႈၼႆ။

တႄႇဢဝ်ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈၸဵတ်း July ပီႊ 2020 ၼႆႉမႃး ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇတင်းမူတ်း မွၵ်ႈ 15% ၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလွင်ႈပိူင်ဢၼ်ၼႆႉမႃးယူႇၵေႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢမ်ႇပေႃးႁၼ်ပိူင်ႈသင်မႃး လႄႈ  တႃႇႁႂ်ႈႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးတေၽိူမ်ႉၶိုၼ်ႈမႃး ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေဢဝ်ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇၸိုင်ႈမိူင်း တႃႇပီႊ 2021 ၼၼ်ႉ သွင်ပုၼ်ႈၼႂ်းသၢမ်ပုၼ်ႈ ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉယူႇဝႃႈၼႆ။

မိူင်းၵျႃႇပၼ်ႇၼႆႉ ၸိူဝ်းတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇၵေႃႈ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် တေဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်သွင်ၵေႃႉၵူၺ်းသေ မၢင်ၵေႃႉ ယင်းဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈလႆႈၵေႃႈမီးထႅင်ႈလႄႈ ၼႂ်းပီႊ 2019 ၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇတင်းမိူင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵိူတ်ႇမႂ်ႇ ၵူၺ်းမီးယူႇ 865,000 ၵေႃႉၵူၺ်း၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈဝႃႈ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ၵိူတ်ႇမႂ်ႇၼမ်မႃး ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေၵုမ်းထိင်းလႆႈၶိုၼ်း ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။  

ၸွမ်းၼင်ႇ ၽၢႆႇၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်းၶဝ် လႆႈၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈပီႊ 2015 ၼၼ်ႉ ၽူႈၸၢႆး ဢႃႇယုဢၼ်မီး ၼႂ်းၵႄႈ 25 ထိုင် 34 တႃႇမွၵ်ႈ 29.1% လႄႈ ၽူႈယိင်းမွၵ်ႈ 17.8% ၼႆႉ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ငိုၼ်း ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၼႆသေ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၽၢႆႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၵေႃႈ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ဢဝ်ငိုၼ်းသိူဝ်ႇတၢင်းပၼ်ၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇသၢဝ်ၶဝ် ၶႂ်ႈတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၼမ်မႃးယူႇဝႃႈၼႆ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း − The Japan Times

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း