လူမ်းမီးၵွင်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ လူႉသဵင်ႈတၢႆ 9 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ၼႂ်းပီႊ 2019

ၸွမ်းၼင်ႇၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလူမ်းဝူၺ်ႇႁင်ႈ လႄႈပၢႆးယူႇလီ (Lancet Commission on Pollution and Health) ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆႇလူင်ႉလႅၼ်ႇ လွင်ႈလူမ်းဝူၺ်ႇႁင်ႈၼၼ်ႉ ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉလူမ်းဝူၺ်ႇႁင်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လူႉသဵင်ႈတၢႆ 9 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ၼႂ်းပီႊ 2019 ဝႃႈၼႆ။

ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈလူတ်းယွမ်းလူင်းၸဵမ်မိူဝ်ႈ 2015 လႄႈ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆယွၼ်ႉ လူမ်းဝူၺ်ႇႁင်ႈ၊ ၼမ်ႉ၊ သၢၼ်ၶေးမီးၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် 6 ပုၼ်ႈ 1 ပုၼ်ႈ ၶွင်ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉတင်းမူတ်း ၼႂ်းပီႊ 2019 ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ လူမ်းဝူၺ်ႇႁင်ႈ လူမ်းမီးၵွင်ႉၼႆႉ တေၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လႆႈထိုင် သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉဢၼ်ၵႂၢင်ႈယႂ်ႇလႆႈလႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉမီးတၢင်းပဵၼ်လႄႈ လူႉသဵင်ႈတၢႆလူၺ်ႈဢႃႇယုတိုၵ်ႉလဵၵ်ႉယူႇ ယွၼ်ႉလူမ်းမီးၵွင်ႉၼႆႉ ပၼ်ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈလၢႆလၢႆၽၢႆႇ ဢမ်ႇဝႃႈ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ၊ တူင်ႇဝူင်း၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇသေၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၸႂ်ႉႁႅတ်းထၢတ်ႈၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁႅင်းထၢတ်ႈၼၼ်ႉ သၢင်ႈပၼ်ႁႂ်ႈလူမ်းမီးၵွင်ႉမႃး တႄႇၸဵမ် ႁႅင်းထၢတ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတႃႇလေႃႈလႅၼ်ႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမႃး လႄႈ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾႆးၾႃႉ ၼႂ်းႁူင်းၾႆးၾႃႉ တေႃႇထိုင် ၾုၼ်ႇဢၼ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ လႄႈ Nitrogen Oxide ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁႂ်ႈမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈၸႂ်ႉ ႁႅင်းထၢတ်ႈဢၼ်မူတ်းသႂ် ဢၼ်ၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိုၼ်းမႂ်ႇလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ လိူဝ်သေတေၸွႆႈၵႄႈပၼ်ႁႃလူမ်းမီးၵွင်ႉယဝ်ႉ ယင်းၸွႆႈၵမ်ႉပၼ်ၾိင်ႈၾႃႉ ၼၢၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈ လူးၵွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ပၼ်ႁႃၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢိၵ်ႇတၢင်းပႃႇထိူၼ်ႇလူႉၼႆႉၵေႃႈ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ သင်ၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃဢၼ်ၼိုင်ႈလႆႈၵေႃႈ တေၵႄႈၶႆငဝ်းလၢႆးတၢင်ႇဢၼ် မႃးလႆႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း