လူမ်းလႅင်ႉလူင် “ၵူဝ်ႇၼီႇ” ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၽတ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ

ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (4) ပီႊ လူမ်းလႅင်ႉလူင် တၢႆႉၾူၼ်း “ၵူဝ်ႇၼီႇ” ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း တူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼႂ်းပီႊ 2020 ၼႆႉ ၽတ်ႉၶဝ်ႈတီႈၵုၼ် လူႇသူၼ်ႇ (Luzon) မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ (Philippines) လႄႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈၼႆႉယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ (16) ၵေႃႉ၊ ႁၢႆလၢႆဝႆႉ (3) ၵေႃႉဝႃႈၼႆ။

သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNN ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 2 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယွၼ်ႉဝႃႈ လူမ်းလႅင်ႉလူင် ႁႅင်းယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၽတ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 1 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈ၊ ၼမ်ႉၼွင်းလူၵ်ႈ၊ တူၼ်ႈမႆႉလႄႈ လၵ်းသဝ်ၾႆးၾႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း ႁိူၼ်းယေး 300 ပၢႆ ၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇတႂ်ႈလိၼ်ၵူမ်ႇ လႄႈ ၵွၼ်ႈႁိၼ် ဢၼ်လႆလူင်းမႃးတီႈလွႆၾႆး မႃႇယူၼ်း (Mayon)  မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ လူမ်းလႅင်ႉတႄႇၽတ်ႉၶဝ်ႈမႃးတီႈ ၵုၼ်ၵၼ်ႇတၼ်ႇတူႇယႃႇၼႅတ်ႉသ် (Cantanduanes Island) ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပႆးၵေႃးလ် (Bicol) ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်းၵုၼ် လူႇသူၼ်ႇသေ ႁႅင်းလူမ်းလႅင်ႉ တေယူႇၼႂ်းၵႄႈ 125 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတိူဝ်ႇ (မွၵ်ႈ 78 လၵ်း) ထိုင် 195 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတိူဝ်ႇ (မွၵ်ႈ 121 လၵ်း) တေႃႇၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း၊ သိုပ်ႇၽတ်ႉၶဝ်ႈထႅင်ႈ တီႈၵုၼ်လူႇသူၼ်ႇ (Luzon) တီႈတင်ႈဝဵင်းလူင် မၼီႇလႃႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ၼမ်ႉၼွင်းလူၵ်ႈထူမ်ႈ ဝဵင်းဢၼ်ယူႇ ႁိမ်းၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇတင်းၼမ်၊ ၼႂ်းၵူၼ်းဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ (16) ၵေႃႉၼၼ်ႉ တႃႇ (9) ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပႆးၵေႃးလ် (Bicol) ၊ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃႇယု (5) ၶူပ်ႇ ဢၼ်လႆပႃးၸွမ်းၼမ်ႉၼွင်းၵႂႃႇလႄႈ တႃႇ (3) ၵေႃႉ ယင်းတိုၵ်ႉႁၢႆလၢႆဝႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉလူမ်းလႅင်ႉလူင် တၢႆႉၾူၼ်း ၵူဝ်ႇၼီႇ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ 389,000 လႆႈၶၢႆႉပၢႆႈ ၵႂႃႇယူႇသွၼ်ႈသဝ်းတီႈ ႁူင်းပၢႆႈၽေး ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၸွမ်းၼၼ်ႉ မီး 2 လၢၼ်ႉပၢႆၼႆယဝ်ႉ။

ဝဵင်းလူင်၊ ဝဵင်းဢွၼ်ႇ (100) ပၢႆ ဢမ်ႇမီးၾႆးၾႃႉၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉ လႄႈ ဢမ်ႇမီးသၢႆၾူၼ်းဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇၼႅတ်ႇသင်သေ လႆႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတင်းၼမ်ဝႃႈၼႆ။

လူမ်းလႅင်ႉလူင် “ၵူဝ်ႇၼီႇ” ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၽတ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ

သၢႆၵၢၼ်မိၼ် သိပ်းပၢႆၵေႃႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း တီႈၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် ဝဵင်းလူင်မၼီႇလႃႇသေ တႃႈႁိူဝ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇသင်ႇပိၵ်ႉဝႆႉ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းဝႃႈၼႆ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈၽၢႆႇၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ ႁူႉဝႆႉထႃႈဢွၼ်တၢင်းဝႃႈ တေမီးလူမ်းလႅင်ႉလူင် တၢႆႉၾူၼ်း ၵူဝ်ႇၼီႇ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈတေၽတ်ႉၶဝ်ႈမႃးၼႆလႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉလူင်ႈၼႃႈ ဢွၼ်တၢင်းဝႆႉလႄႈ ၶဝ်ႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်း 1.07 လၢၼ်ႉတၢၼ်ႇ ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ 45,703 တၢၼ်ႇ တၼ်းလွတ်ႈၽေးၼမ်ႉၼွင်း၊ ၼမ်ႉထူမ်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉၵႂႃႇယူႇ ၊ ပွၵ်ႈၼႆႉလႆႈဝႃႈ လူတ်းယွမ်းလႆႈ လွင်ႈလူႉသုမ်း ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၽွင်ႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 90 (90%) ၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။

လူမ်းလႅင်ႉလူင် ၵူဝ်ႇၼီႇၼႆႉ ပဵၼ်လူမ်းလႅင်ႉလူင် ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ဢၼ်ၽတ်ႉၶဝ်ႈ မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (7) ပီႊ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလူမ်းလႅင်ႉလူင် ႁၢႆႇယၢၼ်ႇ (Haiyan) ၽတ်ႉၶဝ်ႈ မိူဝ်ႈပီႊ 2013 ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ (6,300) ပၢႆၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 2 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉတႄႉ လူမ်းလႅင်ႉလူင် ၵူဝ်ႇၼီႇၼႆႉ တိုၵ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇယူႇသေ မီးယူႇဝႆႉၼႂ်း ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇ ပွတ်းၸၢၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။

 ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ ယင်းပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉထႅင်ႈယဝ်ႉဝႃႈ တီႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇၼႆႉ တေမီးလူမ်းလႅင်ႉ ဢႃသႃၼီး (Atsani) ၽတ်ႉၶဝ်ႈလတ်းၽၢၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း