လွင်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁဵတ်းႁူဝ်ႉလဵၵ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး−ၶႄႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသွင်ၽၢႆႇ တေႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ မိူင်းၶႄႇ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈလွင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁူဝ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆးၼၼ်ႉသေ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသွင်ၽၢႆႇ တေႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလိူၼ် January 2021 ၼႆႉဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 08 January 2021 (လိူၼ်ၸဵင်လွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ဢူးၸေႃႇထေး ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ လုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ လႆႈတွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Irrawaddy တွင်ႈထၢမ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ တေမီးၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၸၼ်ႉသုင် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၶႄႇ လႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ တေဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆသွင်မိူင်း ၵဵဝ်ႇၸွမ်း လႅၼ်လိၼ် လႄႈ မိူင်းဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁူဝ်ႉၼၼ်ႉ တေလႆႈဢွၵ်ႇငိုၼ်းတွင်း တႃႇႁဵတ်းႁူဝ်ႉသဵင်ႈသဵင်ႈ ႁူမ်ႈတင်း လွင်ႈတၢင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၵဵဝ်ႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် သွင်မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ဢူးၸေႃႇထေးလၢတ်ႈဝႃႈ − သင်ဝႃႈ ၶႄႇၶႂ်ႈႁဵတ်းႁူဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းႁူဝ်ႉၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ယၢမ်ႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ၊ ယႃႇပေႁႂ်ႈလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း လႅၼ်လိၼ်ႁဝ်း၊ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ တေႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၵႂႃႇယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း မိူဝ်ႈပီႊ 1961 ၼၼ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်သွင်မိူင်းတင်းသွင်ၽၢႆႇ တႃႇတၢင်းၵႂၢင်ႈ 10 မီႇတိူဝ်ႇ (မွၵ်ႈ 33 ထတ်း) ၼၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းတႆးၵေႃႈယဝ်ႉ မိူင်းၶႄႇၵေႃႈလီ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းႁိူၼ်း၊ တေဢမ်ႇလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇမဵဝ်း ၼႆလႄႈ သင်ဝႃႈၶႄႇၶဝ် ႁဵတ်းႁူဝ်ႉပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း 10 မီႇတိူဝ်ႇပေႃးၼႆၸိုင် တေလႆႈၶိုၼ်းယႃႉလူႉလႅဝ်ပႅတ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶႄႇၶဝ်လွမ်ႉႁူဝ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း မိူင်းတႆး လႄႈ မိူင်းၶၢင် ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ယဝ်ႉသေ ၼႂ်းမိူင်းတႆးတႄႉ တေပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ မူႇၸေႊ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလဝ်ႇၵၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇ လႄႈ ၼႂ်းၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းဝ ၸွမ်းပၢင်သၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ဢူးၸေႃႇထေးသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ − လွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈလႆႈတွင်ႈထၢမ်တူၺ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇ၊ ၽၢႆႇၶႄႇတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၸူဝ်ႈၽွင်း COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၼႆႉ ၵူဝ်မီးၵူၼ်းလၵ်ႉၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးလႄႈ လႆႈႁဵတ်းႁူဝ်ႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ယူႇတီႈလုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈသေ လႆႈယွၼ်းသၢႆမၢႆဢွင်ႈတီႈလႄႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်ၶႄႇႁဵတ်းႁူဝ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးဝႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

လႅၼ်လိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ မိူင်းၶႄႇ မီးတၢင်းယၢဝ်း 1,360 လၵ်းပၢႆသေ ၽၢႆႇၶႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ တႃႇ 400 လၵ်းပၢႆ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်ႁဵတ်းႁူဝ်ႉၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း 10 မီႇတိူဝ်ႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆး ၼၼ်ႉ မီးယူႇ (8) တီႈ ၼႆယဝ်ႉ။

သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း Asia Times ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ႁူဝ်ႉလဵၵ်းၼႆႉ ၶႄႇတေဢၢၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ် October 2022 လႄႈ မီးၶေႃႈထၢမ်ဝႃႈလွင်ႈဢၼ်မိူင်းၶႄႇ ႁဵတ်းႁူဝ်ႉလဵၵ်း ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တႃႇႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ႁႃႉ၊ တႃႇႁႄႉၵင်ႈ ၵူၼ်းသၢၼ်ၶတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇႁႂ်ႈလၵ်ႉဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းလႆႈႁႃႉ၊ တႃႇႁႄႉၵင်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ လွင်ႈၵႃႉၶၢႆတူဝ်သတ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တႃႇႁႄႉၵင်ႈၵူၼ်းလၵ်ႉၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း တႄႉတႄႉႁႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လီထၢင်ႇထိူမ်ဝႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ The Diplomat ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်မိူင်းၶႄႇ ႁဵတ်းႁူဝ်ႉလဵၵ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶႂ်ႈၵုမ်းၵမ် လွင်ႈၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇတေႃႇၵၼ်တင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဝႆႉ မူတ်းမူတ်းသေ သင်ဝႃႈၶႄႇ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၼ်မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၸင်ႇၵွႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မိူင်းၶႄႇ ပဵၼ်ၽၢႆႇလႆႈၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းလၢႆလၢႆ လႄႈ ပၼ်ႁႅင်းဢီးတေႃႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶႄႇ ႁႂ်ႈပေႃးလီၶိုၼ်ႈၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း