လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် Coronavirus 2019 ဢမ်ႇၼၼ် COVID-19

တီႈၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇသေ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ တီႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ မီးၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၵေႃႈၼမ်၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၵူတ်ႇထတ်းလႆႈ ၼမ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၼမ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တႄႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဢွင်ႈတီႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆႉ မီးတီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ တီႈလဵဝ်ၵူၺ်းသေ ၼိုင်ႈဝၼ်းၵေႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းလႆႈ ၵူၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵူၺ်းသေ ဢမ်ႇၵူတ်းထတ်းလႆႈၵူႈၵေႃႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇလီ ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတိူဝ်းၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈဢိတ်းၵူၺ်း။

မိူဝ်ႈဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်း UK ဢမ်ႇၵူတ်ႇထတ်းပၼ်လႆႈ ၵူတ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်လႆႈ လီလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း UK ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်တုမ်ႉတွပ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယူႇတင်းၼမ်၊ ယွၼ်ႉၼၼ် တေႃႇပေႃးထိုင် လိူၼ် April 2020 လိူၼ်သဵင်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တေဢၢၼ်းၵူတ်ႇထတ်းလႆႈ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် မွၵ်ႈ 100,000 (ၼိုင်ႈသႅၼ်) ၵေႃႉၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။

ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်?

တီႈၸိုင်ႈမိူင်း UK တႄႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေႁူႉလႆႈဝႃႈ ၸွင်ႇမီးလွင်ႈတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ယူႇႁႃႉၼႆၼၼ်ႉ−

  • ဢဝ်ၼမ်ႉမုၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်ႉသႂ်တီႈၶူႈၼင်ႁဝ်း
  • ဢဝ်ၼမ်ႉသႂ် တီႈၼႂ်းၵူင်ၶေႃးႁဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ မႃးၸႅတ်ႈတူၺ်းတီႈႁွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းတၢင်းပဵၼ် (Laboratory) ဝႃႈ ၸင်ႇမီးၸိူဝ်ႉမႅင်းဝၢႆးရတ်ႉသ် Coronavirus တိတ်းၸပ်းၸွမ်းယူႇႁႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
  • ထႅင်ႈလွၵ်းလၢႆးဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉၸၢမ်းႁဵတ်းတူၺ်းယူႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢဝ်တူဝ်ယၢင်ႇလိူတ်ႈႁဝ်း သေ မႃးၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းတီႈႁွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းတၢင်းပဵၼ် (Laboratory) ဝႃႈ ၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်း ၸွင်ႇပႃႈမီးၸိူဝ်ႉမႅင်းဝၢႆးရတ်ႉသ်၊ ၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်းမၼ်းတႄႉမိူၼ် ၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၸပ်းတွင်ႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢဝ်ၼမ်ႉသႂ်တီႈၶူႈၼင်သေ ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်

လၢႆးၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈလႆႈၵႃႈႁိုဝ်?

လၢႆးဢၼ်တီႈႁူင်းယႃၸိုင်ႈမိူင်း UK ၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈဝႃႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ မီးၽွၼ်းလီတႄႉတႄႉယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူႈၵေႃႉတေထူပ်းႁၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်လႆႈ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢႆးတိတ်းၸပ်းၵေႃႈဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတီႈၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ မၢင်ၵေႃႉ ဢၼ်မီးတူဝ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းဢႄႇၼၼ်ႉတႄႉ တေဢမ်ႇပႆႇထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၵမ်းလဵဝ်လႆႈ။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈၼႂ်းတူဝ်ယၢင်ႇၼမ်ႉသႂ်ဢၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇ တီႈၵူင်ၶေႃးႁဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၸိူဝ်ႉမႅင်း တိတ်းၸပ်းဝႆႉၼမ် ပေႃးၼႆၸိုင် ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်းၵေႃႈတေဢွၵ်ႇပဵၼ် Negative ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။

မႅတ်ႉထ် ႁႅၼ်းၶွၵ်ႇၶ် (Matt Hancock) ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်း UK လၢတ်ႈဝႃႈ− တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ဢဝ်လိူတ်ႈသေ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁၼ် ၽွၼ်းလီသင်၊ လႆႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ဝူၼ်ႉဝႃႈ တေၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႆ မွၵ်ႈ 15 လွၵ်းလၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁၼ်ၽွၼ်းလီပဵင်း             လၢႆးဢၼ်ဢဝ်ၼမ်ႉမုၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်ႉသႂ်တီႈၶူႈၼင်ၼၼ်ႉ မႃးၵူတ်ႇထတ်း ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉသင်လႄႈ တႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၼၼ်ႉ ဝႆႉပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ?

ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လွင်ႈယႂ်ႇလႃႇပေႃးၼႆ မီးယူႇ လွင်ႈတၢင်း (2) လွင်ႈ၊ ၼိုင်ႈၵေႃႈပဵၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေႁႃၶေႃႈတွပ်ႇႁူႉလႆႈဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းယူႇႁႃႉ၊ သွင်ၵေႃႈပဵၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေႁူႉလႆႈဝႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်လႆႈၽႄႈလၢမ်း တီႈၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပေႃးဝႃႈလႆႈၶေႃႈတွပ်ႇ ၶေႃႈထီႉသွင်ဢၼ်ဝႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းလႆႈၽႄႈလၢမ်းတီႈၼႂ်းတူဝ်ၵႂႃႇၵႃႈႁိုဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႆၸိုင် မေႃယႃလႄႈ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းႁႂ်ႈပေႃးထုၵ်ႇမႅၼ်ႈဝႆႉလူင်ႈၼႃႈဢွၼ်တၢင်း၊ ပေႃးၼၼ်ၸိုင် တေလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၶိုတ်းၶိုတ်းတၼ်းတၼ်းလႆႈဝႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈယူႇဢိူမ်ႈႁိမ်းၸမ်ၵၼ်လႆႈ၊ ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ဝႆႉတင်းၼမ် ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်ယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ဢၼ်ဝႃႈႁႄႉႁၢမ်ႈၵူၼ်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်း ဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇလူဝ်ႇယဝ်ႉ။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းလႆႈ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ တေၵဵပ်းတူဝ်ယူႇဝႆႉ တီႈၼႂ်းႁိူၼ်းတိၵ်းတိၵ်းၼႆတႄႉ တေဢမ်ႇမီး ၽွၼ်းလီသင်မႃး။

ၽွင်းယၢမ်းဢဝ်ၼမ်ႉသႂ်ၼႂ်းၶူႈၼင်

ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၸင်ႇမီးလွင်ႈတိတ်းၸပ်း COVID-19 ၼႆလႆႈယူႇႁႃႉ?

ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ဢမ်ႇၵူတ်ႇထတ်းပၼ်ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ၊ ၵူၺ်းၵူတ်ႇထတ်းပၼ် ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈ၊ ထူၺ်ႈၸႂ်ၵပ်ႉ၊ ဢႆႁႅင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ မေႃယႃဢၼ်ယူတ်းယႃပၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉသင်ၼႆ ၵူၼ်းမၢင်ၵေႃႉ တိုၵ်ႉႁႃမီးလွင်ႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းမႃးၵူၺ်း ဢမ်ႇပႆႇမီးၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်သင် သေလွင်ႈလႄႈ သင်ဝႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းၼႆၵေႃႈ တေပဵၼ် Negative ၵူၺ်းလႄႈ ၸင်ႇဢမ်ႇ ၵူတ်ႇထတ်းပၼ်ၵူႈၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။

ၽွင်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၵူတ်ႇထတ်းပၼ် မေႃယႃ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးၾၢင်ႁၢင်ႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ဢိၵ်ႇ ၵူၼ်းဢၼ်ပႂ်ႉၵူၼ်းပဵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးသုၼ်ႇ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်လႆႈ ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈဝၼ်း

ငဝ်းလၢႆးၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉလူး ပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉ?

ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတီႈၸိုင်ႈမိူင်း UK ဢွၵ်ႇၼႄၼၼ်ႉတႄႉ မိူင်း UK မီးႁွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း (Lab) ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းဢမ်ႇပေႃးမီးၼမ်၊ မေႃယႃလႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ် မီးလွင်ႈတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်တႃႇၵူတ်ႇထတ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း၊ ၼုၼ်းၵုၺ် တႃႇဢဝ်ၼမ်ႉသႂ်တီႈၵူင်ၶေႃး ၶူႈၼင်လႂ်၊ ဢႅပ်ႇတႃႇသႂ်ႇၼမ်ႉသႂ်ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉလႂ် ဢမ်ႇပဵင်းပေႃးဝႃႈၼႆ။

တေႃႇပေႃးထိုင် ဝၼ်းထီႉ 1 April 2020 (လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၵူၼ်းမိူင်း UK ၼိုင်ႈႁဵင်ၵေႃႉၼႆႉ တိုၵ်ႉႁႃၵူတ်ႇထတ်းလႆႈ 5.07 ၵေႃႉၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၵူတ်ႇထတ်းပၼ်လႆႈၵူၼ်းမိူင်း 15,000 ၵေႃႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် တီႈၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵူတ်ႇထတ်းပၼ်လႆႈ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ဢမ်ႇယွမ်း 50,000 ၵေႃႉသေ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းၼမ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇယူႇ။

ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း မီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢေႇလိူဝ်မိူင်း UK သေတႃႉၵေႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းလႆႈ  ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်သေမိူင်း UK သွင်ပုၼ်ႈသေယဝ်ႉ ႁွင်ႈ Lab ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၵေႃႈ မီးၼမ်လိူဝ်သေ မိူင်း UK သွင်ပုၼ်ႈဝႃႈၼႆ။

တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၼႂ်းမိူင်းၼၼ်ႉၵူၺ်း မိူင်းၵျႃႇမၼီႇတႄႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းႁွင်ႈ Lab ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် (100) ႁွင်ႈဝႆႉၵမ်းလဵဝ်သေ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ မီးႁွင်ႈ Lab တႃႇၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼမ်လိူဝ်သေ မိူင်း UK သၢမ်ပုၼ်ႈၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။

ဢၼ်မီးႁွင်ႈ Lab ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသေ ၵူတ်ႇထတ်းႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းလႆႈ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ တီႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းၵျႃႇမၼီႇ၊ မိူင်းဢီႇတလီႇ၊ မိူင်းသပဵၼ်ႇ၊ မိူင်းၼေႃႇဝူၺ်း၊ မိူင်းဢႆႉသ်လႅၼ်ႇ၊ မိူင်းဢႅတ်ႉသ်တူဝ်ႇၼီးယႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ − သၢႆၾူၼ်

ဢၢင်ႈဢိင် − www.bbc.com, www.ourworldindata.org

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း