ဝၢႆးယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိူင်းဢၢၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်း

မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ မီးယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 24 August 2021 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉလွင်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ လၢတ်ႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ လႄႈ လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ − တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ဢၢၼ်းႁုပ်ႈသိမ်း လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ (First Past the Post – FPTP) ဢၼ်ပဵၼ်လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ ၽႂ်လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ်ၵေႃႈ ဢွင်ႇပေႉၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းဢဝ် လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ (Proportional Representation – PR) မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ်တႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၵူႈၵေႃႉ ပေႃးတေၸၢင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၼႂ်းသၽႃး ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈမီးယိူင်းဢၢၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆးၸႅၵ်ႇၽႄ PR ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတၢင်ႇ ၸွမ်ၽွင်းလူင် တိူင်းလႄႈၸႄႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းလူဝ်ႇၼၼ်ႉၼႆ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၸမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2015 ဢွၼ်ၼႃႈ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ဢၢင်ႈၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ PR ၼႆႉ ယူႇတီႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ USDP လႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵမ်ႉထႅမ်သေ တၢင်ႇထိုင် ၼႂ်းသၽႃးမႃးယဝ်ႉသေတႃႉ ၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2015 ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈသေ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈယူႇယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇဢၼ်ပဵၼ်ၸႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ PR ၼႆ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD လႆႈသဵင်ႈၵၢင်ၸႂ်ၼမ်သေတႃႉ တေဢမ်ႇဢွင်ႇပေႉလႆႈ တီႈယူႇၼႂ်းသၽႃးၼမ်တၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉၵေႃႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႇ ယၢမ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈထႅင်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆး PR သေ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႆႈတူၵ်းသုမ်း ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈပႃး ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လၢတ်ႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 မီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၸွမ်းတြႃးယူႇ ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႄႉတိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႃးလႃး။

ဝၢႆးယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိူင်းဢၢၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်း

ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်သၽႃးတႃႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းတြႃးသေ ယိုတ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ဢၢၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉသေ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ၸီႉၸမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ PR ၼႆႉ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း မၢႆမီႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 လႄႈ တႃႇတေၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်းယၢပ်ႇယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းမၢႆမီႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉလၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ FPTP လၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ ၽႂ်လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ်ၵေႃႈ ဢွင်ႇပေႉၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပႂ်ႉႁိူၼ်းသေ ၵုမ်းထိင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၵႂႃႇ တေႃႇထိုင် ပီႊ 2023 ယဝ်ႉ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေၶိုၼ်းၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းလၢႆးဢုပ်ႉပိူင်ႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ်ယုမ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႂ်ႉၵူႈလွၵ်းလၢႆးတႃႇသၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇၸုမ်းလူလွမ်တူၺ်းထိုင်ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း AAPP ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 24 August 2021 ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵႂႃႇယဝ်ႉ 1,014 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း