သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၼႃႈတီႈမိူင်းရၶႅင်ႇပွတ်းႁွင်ႇယဝ်ႉ ၶိုၼ်းႁုပ်ႈသိမ်း၊ ၸုမ်း UN တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈတူၺ်းထိုင် ဝႆႉၵႃႈၶၼ်သၢႆၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း

မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 June 2020 (ပ−လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ဝၼ်းပုတ်ႉ ဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈၸီႉသင်ႇ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်း ယတေႉတွင်ႇ မိူင်းရၶႅင်ႇ ၶၢႆႉပၢႆႈၵႂႃႇယူႇဢွင်ႈတီႈပၢႆႈၽေး ယွၼ်ႉဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၼႃႈတီႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉၶေႃႈၸီႉသင်ႇၶွင် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ၼႂ်း (40) ဝၢၼ်ႈပၢႆ ၼႅတ်ႈၶၢႆႉ ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈသေ ၵႂႃႇယူႇသွၼ်ႈသဝ်းဝႆႉတၢင်ႇတီႈၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးမႃး ဝၼ်းထီႉ 26 June 2020 (ပ−လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ႁုပ်ႈသိမ်းၶိုၼ်းၶေႃႈၸီႉသင်ႇဢၼ်ဝႃႈ တေၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၼႃႈတီႈ ၼၼ်ႉသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းယတေႉတွင်ႇ ပွင်ႇၸႂ်ၽိတ်း လွင်ႈဢၼ်ၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။

ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႅၼ်လိၼ် မိူင်းရၶႅင်ႇ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် မိၼ်းတၢၼ်း လၢတ်ႈတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Irrawaddy ဝႃႈ− ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶဝ် ပွင်ႇၸႂ်ၽိတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉလၢတ်ႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈ ၵျွၵ်ႉတၢၼ်းၵူၺ်း ၶၢႆႉတီႈယူႇ၊ ၸိူဝ်းၸွမ်းဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉတၢၼ်း ၼၼ်ႉ မီးဝၢၼ်ႈၵူၼ်းယူႇ (4−5) ဝၢၼ်ႈ ၊ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶဝ်သမ်ႉ သင်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶၢႆႉပႅတ်ႈမူတ်းၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၶၢႆႉပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း ႁိူၼ်းယေး ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸီႉသင်ႇ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶၢႆႉပၢႆႈတီႈယူႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸိူဝ်းၸွမ်းဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉတၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းယတေႉတွင်ႇၼၼ်ႉ မီးသိုၵ်းရၶႅင်ႇ (AA) ယူႇသဝ်းတူင်ႉၼိုင်ဝႆႉလႄႈ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တေဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇႁပ်ႉၶၢမ်ႇ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ (AA) လႃးလႃး၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ မီးၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ယူႇသဝ်းဝႆႉလႄႈ တေဢဝ်တင်းဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ ၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉသေ သင်ဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉမႃးၸိုင် တေၶဝ်ႈၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၼႃႈတီႈလႄႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶၢႆႉပၢႆႈၵႂႃႇယူႇတၢင်ႇတီႈဝႆႉထႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၼႃႈတီႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ၵေႃႈ ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇတၢင်ႇတီႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 28 June 2020 (ပ−လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ဝၼ်းတိတ်ႉၼႆႉ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်သၢႆၸႂ် လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AFP ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၼႂ်းၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးပၼ်ႁႃၵၼ် (တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA) ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈတိုဝ်းၵမ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း မၢႆမီႈတူၺ်းထိုင်လူလွမ်ၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ် (international humanitarian law) သေယဝ်ႉ ႁႂ်ႈတူၺ်းထိုင် ဝႆႉၵႃႈၶၼ်သၢႆၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၼႆယဝ်ႉ။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၶဝ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လႆႈတုမ်ႉယွၼ်ႈၸွမ်း ၵႄႈၵၢင်ပၼ်ႁႃ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်း ၸုမ်း UN ဢၼ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈသႂ်ႇႁႅင်းၼႂ်းလွင်ႈၵုမ်းထိင်း ၸိူဝ်းမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆယဝ်ႉ။

ၸုမ်း UN လႄႈ ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၵူႈမိူင်းမိူင်းၶဝ် ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈဝႃႈ တႄႇဢဝ်ပီႊ 2018 ၼၼ်ႉမႃး လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းရၶႅင်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶျၢင်း (ၸႄႈဝဵင်းပလႅတ်ႉဝ) လႆႈပၢႆႈၽေး ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တပ်ႉႁူမ်ႇလူမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၶဝ် ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ ၶဝ်ႈၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၼႃႈတီႈၼႆယဝ်ႉ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း