ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ သူင်ႇၽွင်းလူင်ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ

မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 10 August 2020 (တု − လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႆႈသူင်ႇ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇသေ ၽၢႆႇတၢင်းမိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်တွၼ်ႈသုင်သုတ်း တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊ 1979 မိူဝ်ႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တႄႇပိုတ်ႇလုမ်းၽွင်းတၢင်တီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။  

ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ သူင်ႇၽွင်းလူင်ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ

ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢလဵၵ်ႉသ် ဢႃႇသႃႇရ် (Alex Azar) ႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈဝဵင်းလူင် ထၢႆႇပေႇ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းတိတ်ႉၼႆႉသေ တေဢၢၼ်းယူႇတီႈထႆႇဝၼ်ႇ 3 ဝၼ်း လႄႈ ၶၢဝ်းတၢင်းပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေဢၢၼ်းပိၼ်ႇပၢႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉၵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၵုမ်းထိင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် Coronavirus 2019 ဢမ်ႇၼၼ် COVID-19 ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈတူဝ်တႅၼ်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ သၢႆဢိၼ်းဝၼ် (Tsai Ing-wen) ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽွင်းၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ ဢမေႇရိၵၢၼ် လႄႈ ၶႄႇ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်တေႃႇၵၼ် ၽၢႆတၢင်း ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆသွင်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ႁူမ်ႈပႃး လွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ၽၢႆႇတၢင်းၶႄႇတႄႉ တုမ်ႉတွပ်ႇဝႃႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ  သင်ဝႃႈၶႄႇၶႂ်ႈႁုပ်ႈသိမ်းဢဝ်ၼႆ ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈဢၼ် ဢလဵၵ်ႉသ် ဢႃႇသႃႇရ် (Alex Azar) ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ မႃးလႄႇ ထၢႆႇဝၢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႇ လွင်ႈမၢၼ်ႈ  ၵိုမ်း လႄႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းထၢႆႇဝၢၼ်ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈၼႆႉယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼႆႉ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢလဵၵ်ႉသ် ဢႃႇသႃႇရ် (Alex Azar) ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ သၢႆဢိၼ်းဝၼ် (Tsai Ing-wen) ဢၼ်ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းသေ လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ (ပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၽူႈယိင်းၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ) လႄႈ ယူႇတီႈမိူင်းၶႄႇၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီမၼ်းၼၢင်းၵႃႈႁိုဝ် ဝႃႈၼႆ။

ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လၢတ်ႈတီႈ ၸွမ်ၸိုင်မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇဝႃႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းၼိုင်ႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇလီယုၵ်ႉယွင်ႈ လွင်ႈၵုမ်းထိင်းလႆႈလွင်ႈၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ၶိုၼ်းလၢတ်ႈတီႈ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇဝႃႈ ငိၼ်းၸူမ်း ၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇတႄႉတႄႉ လွင်ႈဢမေႇရိၵၢၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈထႆႇဝၼ်ႇ လႆႈပဵၼ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၼႂ်းၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ World Health Organization  (WHO) မိူဝ်ႈၽွင်းၶႄႇလူင်လိုမ်းပႅတ်ႇ ၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ယူႇတီႈတူဝ်ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇသေ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႇမီး၊ ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ လႄႈ လွင်ႈပိၼ်ႇပၢႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶေႃႈမုၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းတင်း ပၢႆးယူႇလီ မိူင်းတီႇမူဝ်ၶရေႇသီႇ၊ သုၼ်ၵႃႉၶၢႆလွတ်ႈလႅဝ်းလႄႈ ၸိူဝ်းဢၼ် ၵဝ်ၶႃႈ ဢဝ်မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်း ၸွမ်ၸိုင် မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းလုၵ်ႉတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၶဝ်သေ ၾၢၵ်ႇမႃးလႄႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ ဢမေႇရိၵၢၼ် လႄႈ ထႆႇဝၼ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတိူဝ်းတွၼ်းမႃးလိူဝ်ႇၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ဝႆးသေ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇယဝ်ႉ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ် တေၶိုၼ်းႁူပ်ႉထူပ်းပႃး ၽွင်းလူင် ၽၢႆၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ၵျူဝ်းသႅပ်ႉဝူ (Joseph Wu) မိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။

ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ယူႇႁိမ်းႁွမ်း မိူင်းၶႄႇသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆတေႃႇ မိူင်းၶႄႇ ၼမ်ႁႅင်းယူႇၼႆသေတႃႉၵေႃႈ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19  တီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီသေ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် တီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မီးဢမ်ႇထိုင် 500 ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 7 ၵေႃႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈတႄႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပဵၼ်မိူင်းထီႉၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉသေ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆတင်းမူတ်း 160,000 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

တွၼ်ႈၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ ဢမေႇရိၵၢၼ် လႄႈ ထႆႇဝၼ်ႇ

မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ဢမေႇရိၵၢၼ် လႆႈသူင်ႇၶၢႆပၼ် ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢိၵ်ႇပႃးၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းသိုၵ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈမိူင်းၼိုင်ႈ။

ၸူဝ်ႈပၢၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တူဝ်ႇၼႄထရမ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ ၵႄႈၵၢင် ဢမေႇရိၵၢၼ် လႄႈ ထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇသေ ထိုင်တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ယင်းလႆႈသူင်ႇၶၢႆပၼ် ၶိူင်ႈမိၼ် F-16 Fighter Jets တီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။

ၽွင်းတၢင်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တွၵ်ႇၵလတ်ႉသ် (Douglas Paal) ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ  ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇတူဝ်ႇၼႄႇထရမ်ႉၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းၶၢမ်ႈသဵၼ်ႈသီလႅင် ဢၼ်မိူင်းၶႄႇဝႃႈ  ႁၢမ်ႈၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ မႃးလႄႇတီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။

တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊ 1990 ၼၼ်ႉမႃးသေ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႆႈၵႃႉၶၢႆတေႃႇ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ယူႇတႃႇသေႇသေ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ မႃးတီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တႄႉၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈႁႅင်းဝႆႉယူႇ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၽွင်းၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ ဢမေႇရိၵၢၼ် လႄႈ ၶႄႇ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်တေႃႇၵၼ် ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈဢၼ်ဢမေႇရိၵၢၼ် သူင်ႇၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇမႃး တီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ၼႆႉၵေႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇပိူင်မိူင်းမီးမႃးၼၼ်ႉသေ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ဢမေႇရိၵၢၼ် ဢမ်ႇလႆႈလိူၵ်ႈ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ မႃးတီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ သေတႃႉၵေႃႈ မၼ်းၼႄၽၢင်ႁၢင်ႈ ဝႃႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၶဝ်ႈၸမ်သဵၼ်ႈသီလႅင် ဢၼ်ၶႄႇတမ်းဝႆႉယဝ်ႉ ၵူၺ်းဢမ်ႇပႆႇၶႂ်ႈၶၢမ်ႈသဵၼ်ႈ သီလႅင်မွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈပီႊ 2014 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇသေ လႆႈသူင် ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၵုမ်းထိင်းႁႄႉၵင်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်တူဝ်တႅၼ်းသေ မႃးတီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ 6 ပီႊ ၸင်ႇသူင်ႇ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ မႃးႁူပ်ႉၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇထႅင်ႈသေ ပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸၼ်ႉသုင်သုတ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈတေပိုတ်ႇ လုမ်းၽွင်းတၢင် ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း CAN
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း