ၵမ်းၵမ်းတူတ်းၼႆႉ ၸွင်ႇလီႁိုဝ်

“တူတ်း” ပဵၼ်သၽႃႇဝၵူၼ်းႁဝ်းယူႇယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၵႆႉၵႆႉတူတ်း ၵမ်းၵမ်းတူတ်းတိၵ်းတိၵ်းၼႆ မၼ်းၵေႃႈတေဢမ်ႇပေႃးလီမိူၼ်ၵၼ် ၵွပ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈယူႇၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈယူႇယၢပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် တေမီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်မႃးဝႃႈ ၵႆႉၵႆႉတူတ်းၼႃႇၼၼ်ႉ မီးပၼ်ႁႃပၢႆးယူႇလီမႃးႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တူတ်း ပဵၼ်လူမ်းၵႅတ်ႉသ်ဢၼ်မီးၼႂ်းႁူင်းၶဝ်ႈ လႄႈၼႂ်းသႆႈႁဝ်း။ တူတ်းဢၼ်မီးၵႅတ်ႉသ် ဢမ်ႇမီးဢၢႆၼၼ်ႉ 99% လႄႈ တူၺ်းဢၼ်မီးၵႅတ်ႉသ် မီးဢၢႆၼၼ်ႉ မီးယူႇ 1% ၵူၺ်း၊ တူတ်းဢၼ်မီးဢၢႆၼၼ်ႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈ ယေႇၶဝ်ႈၽၵ်း ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉယူႇၼႂ်းသႆႈႁဝ်းႁိုင်ၼႃႇၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးဢၢႆမဵၼ်ဢွၵ်ႇမႃး ယူႇယဝ်ႉ။

လွင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူတ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈ လူမ်းလတ်းၽၢၼ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းထူၺ်ႈၸႂ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူႈၼင်လႄႈ သူပ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းသႆႈ လႄႈ ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးၵႅတ်ႉသ်ၼမ်၊ ၵဵဝ်ႉပီႇၵႄႇ မၢၵ်ႇဢူမ်၊ ၵဵဝ်ႉတၢင်းၵိၼ်ဢမ်ႇယွႆႈ၊ ၵိၼ်ၼိူဝ်ႉသတ်းၼမ်ပူၼ်ႉတီႈ ယွၼ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ယွႆႈယၢပ်ႇလႄႈ တေယူႇၼႂ်းသႆႈႁဝ်းႁိုင်၊ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးၶႆမၼ်းသတ်း ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးသၢၼ်ယွႆႈ Protein ၼမ်ႉၼူမ်း၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီး gluten ဢမ်ႇလႆႈ၊ ၵူၼ်းၼွၼ်းဢမ်ႇဢိမ်ႇ၊ မီးလွင်ႈမႆႈၸႂ် လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၶမ်ၸႂ်၊ ၵူၼ်းတွင်ႉပိၵ်ႉယူႇတႃႇသေႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူတ်းယူႇယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၼိုင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်းတေတူတ်းယူႇတီႈ 10-20 ၵမ်းတေႃႇဝၼ်း လႄႈတေၸၢင်ႈထိုင် 23 ၵမ်း ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၵႅတ်ႉသ်ဢၼ်ပွႆႇဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ တေယူႇတီႈ 0.5-1 Litter ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈ တူတ်းလိူဝ်သေၼၼ်ႉပေႃးၼႆ တေလႆႈထတ်းသၢင်တူၺ်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉဝႃႈ ၸွင်ႇမီးတွင်ႉၸဵပ်း၊ တွင်ႉၶူၼ်ႉ၊ ၶႂ်ႈႁၢၵ်ႈ၊ တွင်ႉၽိုၼ်ႉ၊ မီးၽၢင်ႁၢင်ႈဢမ်ႇယူႇလီယူႇႁႃႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမီးၸိူင်ႉၼႆမႃး ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇထူပ်းမေႃယႃၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵႆႉတူတ်းၼႃႇ လႄႈ မီးၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းၸွမ်းမႃးၼၼ်ႉ တေၼႄႁႂ်ႈႁဝ်းႁူႉဝႃႈ ႁဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်းလႆႈယူႇယဝ်ႉ။

  1. တွင်ႉပုၵ်ႈတွင်ႉပွင်း

ၵူၼ်းဢၼ်ပဵၼ်တွင်ႉပုၵ်ႈ၊ ဢမ်ႇၽၢႆႈလၢႆဝၼ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၶီႈႁဝ်းၼၼ်ႉ သင်ၶမ်ယူႇၼႂ်းသႆႈႁဝ်းႁိုင်ႁိုင်ၼႆ တေမီးၵႅတ်ႉသ်ၼမ်မႃးယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႆႉတူတ်းမႃးယူႇ။

  1. သႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇပုင်ႇမၢၼ်ႇ

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈသႆႈႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလီပေႃးၼႆ တေၵႆႉၵႆႉဢိူဝ်ႇလႄႈ တူတ်း ယွၼ်ႉသႆႈႁဝ်းၼၼ်ႉ ယွႆႈဢႃႇႁႃႇရဢမ်ႇလႆႈလီ တေၸၢင်ႈပဵၼ်တွင်ႉၸဵပ်း၊ တွင်ႉၶဵင်ႈ၊ တွင်ႉပိၵ်ႉမႃးယူႇယဝ်ႉ။

  1. ႁူင်းၶဝ်ႈၸဵပ်းယဵၼ်း

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၵႆႉၵႆႉတူတ်းႁူမ်ႈပႃးတွင်ႉၵပ်ႉ၊ တွင်ႉၸဵပ်း မိူၼ်ဢႃႇႁႃႇရဢမ်ႇယွႆႈ ပေႃးၼႆ တေၼႄႁႂ်ႈႁၼ်ဝႃႈ ႁူင်းၶဝ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉ ၸဵပ်းယဵၼ်းယူႇၵေႃႈပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ။

  1. တပ်းဢွၼ်ႇၸဵပ်းယဵၼ်း

တပ်းၼၼ်ႉ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၸွႆႈယွႆႈၶႆမၼ်း ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ဝႃႈတပ်းဢွၼ်ႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇလႆႈတဵမ်တီႈသေ ၸဵပ်းယဵၼ်းမႃးပေႃးၼႆ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တွင်ႉပိၵ်ႉတွင်ႉၵပ်ႉလႄႈ ၵႆႉၵႆႉတူတ်းမႃးယဝ်ႉ။

  1. ၵႅၼ်ႇသႃႇသႆႈလူင်

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၵႆႉၵႆႉတူတ်းၼႃႇ လႄႈ ၼမ်ႉၼၵ်းတူတ်လူတ်းယွမ်းလူင်း ၽိတ်းလွင်ႈၽိတ်းတၢင်းမႃးပေႃးၼႆ တွင်ႉပုၵ်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် တွင်ႉၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း ႁူမ်ႈပႃးမီးလိူတ်ႈၸၢင်ၸၢင်ပႃးၼႆ တေၼႄႁႂ်ႈႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇသႆႈလူင်ၵေႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လွင်ႈဢူတ်းယိူၼ်ႉၵၼ်ႈတူတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈလီတေႃႇပၢႆးယူႇလီသေဢိတ်း၊ ယွၼ်ႉတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း လူဝ်ႇဢဝ်ၵႅတ်ႉဢွၵ်ႇ။ သင်ဝႃႈၵၼ်ႈတူတ်းဝႆႉၼႆ ၵႅတ်ႉသ်ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်း ဢၼ်ထုၵ်ႇလီဢဝ်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႁူၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းလိူတ်ႈ လႄႈၼႂ်းတပ်း တေပဵၼ်ၵၢၼ်ၵဵပ်းဢၼ်ဢမ်ႇလီၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းမႃးယဝ်ႉ။

မၢင်ၵေႃႉၼၼ်ႉ တေၵႆႉၵႆႉတူတ်းသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ဢမ်ႇတူတ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈမီးယူႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈဢမ်ႇတူတ်းၸိုင် ယိုင်ႈၶႅၼ်းမီးၽေးၼမ်ယဝ်ႉ ပေႃးဝႃႈတွင်ႉၸဵပ်းႁႅင်း ဢမ်ႇၽၢႆႈမႃးလၢႆဝၼ်းလႄႈ တူတ်းၵေႃႈဢမ်ႇတူတ်းပေႃးၼႆ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႂ်းသႆႈႁဝ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉတၼ်ပႅတ်ႈၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ ပေႃးပဵၼ်ၼႆမႃး ထုၵ်ႇၵႂႃႇထူပ်းမေႃယႃၵမ်းလဵဝ်ယူႇ။

သင်ၵႆႉၵႆႉတူတ်းၵူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇမီးၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်းႁူမ်ႈလေႃးၸွမ်း တႄႉ ၸၢမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွင်ႈယူႇၵိၼ်ႁဝ်းတူၺ်းၵေႃႈလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ငိူင်ႉဝႄႈလွင်ႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵႅတ်ႉသ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်း၊ လဝ်ႈ၊ ထူဝ်ႇ၊ ၽၵ်းၵၢတ်ႇလုင်း၊ ၽၵ်းၵၢတ်ႇမွၵ်ႇ၊ ၽၵ်းမီႇလႅင်၊ ၼူမ်း၊ ၶႆႇ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ် ၼိူဝ်ႉသတ်းၼမ်ပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ငိူင်ႉဝႄႈလွင်ႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးၶႆမၼ်းၼမ် ၵဵဝ်ႉၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ႁႂ်ႈယွႆႈယွႆႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈတူတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈလီတႃႇပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ဝႃႈၵမ်းၵမ်းတူတ်းလႄႈ မီးၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်းလေႃးၸွမ်းတႄႉ တေၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၶိင်းလႆႈမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။

ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ−ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

ဢၢင်ႈဢိင်တီႈ−health.kapook.com

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း