ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ၵႆႉထၢမ်ၼမ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉ

ၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၼႆႉၵႆႉလႆႈယိၼ်းဝႃႈ ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉလိူင်ႇၽႄႈၼႃႇ ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈတေ ယၢမ်ႈငိမ်းၵူၺ်း ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ၽၢင်ႁၢင်ႈၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်တႄႉတႄႉလႄႈ မီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်ၼႂ်းၸႂ်ယူႇၼႆတႄႉ မႃးဢၢၼ်ႇတူၺ်းၶေႃႈထၢမ်ပႃႈတႂ်ႈၼႆႉလႆႈ။

ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် လုၵ်ႉတီႈယုင်းမႃး ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈထုၵ်ႇယုင်း ဢၼ်မီးၸိူဝ်ႉမႅင်းၶူပ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆတႄႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈတေႁူႉဝႆႉယူႇ။ ပေႃးၼၼ်ႁဝ်းမႃးတူၺ်း ၶေႃႈထၢမ်ၵၼ်-

(1)ပေႃးသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းယဝ်ႉၼႆဢမ်ႇပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉယဝ်ႉႁ
ယႃႁႄႉၵင်ႈ (ကာကွယ်ဆေး)ၼႆႉ ႁႄႉၵင်ႉပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းဢၼ်ပဵၼ်ၸွမ်း ရႃႇသီႇၵူၺ်း ၊ ဢမ်ႇႁႄႉၵင်ႈလႆႈ တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉ ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းပေႃးသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းဝႆႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉယဝ်ႉၼႆသေ ယႃႇပေယူႇမဝ်မၢင်လႃးလႃး။

(2) လုၵ်ႉတီႈၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸွင်ႇၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၵၼ်ယူႇႁ
ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈယုင်း ဢၼ်မီးတၢင်းပဵၼ်ၼၼ်ႉၶူပ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸပ်း ၸၢင်းပဵၼ်ၵူၺ်း ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် လုၵ်ႉတီႈၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼိူဝ်ႉတိူဝ်ႉၺႃးၵၼ် ၵူၺ်းတႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸပ်း တၢင်းပဵၼ်ၵၼ်လႆႈ ၊ ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၶႆႈဝတ်း ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းမၼ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈလုၵ်ႉတီႈလူမ်းသေ ၽႄႈတိူၼ်းမႃးၼႆယဝ်ႉ။

(3) ပေႃးပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆ ၸွင်ႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉလႆႈယူႇႁႃႉ
ပေႃးၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉယဝ်ႉၼႆ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တေၵူၼ်ႉၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈ မူၺ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းတူဝ်ၼႆလႄႈ ထုၵ်ႇလီဢၢပ်ႇပၼ်ၼမ်ႉဢုၼ်ႇဢုၼ်ႇ ယွၼ်ႉဝႃႈၼမ်ႉဢုၼ်ႇၼႆႉ လူတ်းယွမ်း ပၼ်လႆႈ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈ ဢၼ်မူၺ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။

(4) မႄႈလုၵ်ႇဢွၼ်ႇၵေႃႉဢၼ်တိတ်းၸပ်းၸၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼၼ်ႉ ၸွင်ႇလဵင်ႉၼူမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈယူႇႁ
တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၼူမ်းမႄႈသေ ဢမ်ႇလၢမ်းၸူး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈ ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ထိုင်တီႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸပ်းၸၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉယူႇၼႆၵေႃႈ တိုၵ်ႉလဵင်ႉၼူမ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈ မိူၼ်ၵဝ်ႇ။

(5) ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉသေ ဢွၵ်ႇတုမ်ႇလႅင်ၸွမ်းတူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွင်ႇတေႁၢႆလႆႈယူႇႁ
ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉသေ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတုမ်ႇလႅင်ၸွမ်းတူဝ်ၸွမ်းၶိင်းၼၼ်ႉ ပေႃးလူမ်းၼၢဝ် လူတ်းယွမ်းၵေႃႈ တုမ်ႇလႅင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႁၢႆၵႂႃႇၸွမ်းလွႆးလွႆးယူႇ။

(6) လူမ်းၼၢဝ် ယွၼ်ႉၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉတႄႉႁၢႆယဝ်ႉ ၵူၺ်းၼႃႇ ဢၼ်မူၺ်ႉၸွမ်းဢဵၼ်ၶေႃႈတေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွင်ႇၸၢင်ႈၵိုတ်းဝႆႉယူႇႁ
လူမ်းၼၢဝ် ယွၼ်ႉၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉတႄႉႁၢႆယဝ်ႉ ၵူၺ်းၼႃႇ ဢၼ်မူၺ်ႉၸွမ်းဢဵၼ်ၶေႃႇတေႃႇၸိူဝ်း ၼႆႉတႄႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း ပဵၼ်လိူၼ် ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ မူၺ်ႈတေႃႇထိုင် ၼိုင်ႈပီႊၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးၼႆယဝ်ႉ။

(7) ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းၵႃႈႁိုဝ် ၸွင်ႇတေႁၢႆလႆႈ
ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢွၵ်ႇတုမ်ႇလႅင် ၊ ၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈမူၺ်ႈမူၺ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 3 ဝၼ်းတေႃႇထိုင် 10 ဝၼ်းသေ ပေႃးၵိၼ်ယႃပၼ်ၵူႈဝၼ်းၸိုင် လူမ်းၼၢဝ် တေလူတ်းယွမ်း ၵႂႃႇလွႆးလွႆး။

(8) ပေႃးပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆ ၸွင်ႇတေလႆႈငိူင်ႉဝႄႈတၢင်းၵိၼ်ယူႇႁ
ပေႃးပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆ ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ပၼ် ထၢတ်ႈဢႁႃႇရ ႁႂ်ႈပေႃးတဵမ်ထူၼ်ႈ ၊ ပိူင်လူင်မၼ်းၵေႃႈ ၵိၼ်ပၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ပႃးထၢတ်ႈ ပီႇတႃႇမိၼ်ႇ−သီႇ (Vitamin-C) လႄႈ ပီႇတႃႇမိၼ်ႇ−ဢီး (Vitamin-E) ၼမ်ၼမ်ၼႆႉ လီသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။

(9) ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉ ၸွင်ႇပႃႈမီးယႃႁႄႉၵင်ႈႁ
တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်မႃး ၸွင်ႇလႆႈယူတ်းယႃဢဝ်ၵူၺ်း ၊ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ဢမ်ႇပႆႇမီးယႃႁႄႉၵင်ႈ ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉႁင်းၶေႃၶေႃ ၊ ဢမ်ႇပႆႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈ။

(10) ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉ ၸွင်ႇဢွၵ်ႇၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်မိူၼ် ၶႆႈဝတ်းတၢင်ႇမဵဝ်းယူႇႁ
ဢေႃႈၶႃႈ ၊ ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်မိူၼ် ၶႆႈဝတ်းတၢင်ႇမီဝ်းယူႇ ၊ ဢမ်ႇဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်မဵဝ်းလႂ်သေမဝ်ႇဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မႃးၸိုင် ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် တီႈဢႄႇမၼ်း ၼိုင်ႈမဵဝ်းတႄႉ တိုၼ်းဢွၵ်ႇယဝ်ႉ ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈတႄႇၸႃႉ တိတ်းၸပ်းၸိုင် ၼိူဝ်ႉတူဝ်တေမႆႈ ၊ ဢဵၼ်ၶေႃႇတေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ တေမူၺ်ႈတေၵႅၼ်း ၊ ပေႃးတၢင်ႇဝၼ်းမႃး ဢမ်ႇမီးႁႅင်းသေ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇႁႅင်း (ႁႅင်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉယွမ်း) ၊ လုပ်ႇဢဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တိူဝ်းၸဵပ်းၵႅၼ်းႁႅင်း ၊ ႁူဝ်ၶႆႈႁႅင်း လႄႈ တေဢွၵ်ႇတုမ်လႅင်ၸွမ်းတူဝ်ၸွမ်းၶိင်း တီႈဢႄႇမၼ်း တေမီးၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။

(11) ပေႃးပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၶႆႇဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉ ၵိၼ်ယႃၵူၺ်းႁၢႆလႆႈယူႇႁ
ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းဝၢႆးရၢတ်ႉ ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵိၼ်ယႃဢိတ်းဢွတ်း ၵူၺ်းတႄႉ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁၢႆၶၢတ်ႇလႆႈ ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း တီႈဢႄႇမၼ်း 10 ဝၼ်းၼႆလႄႈ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇႁႃ မေႃယူတ်းယႃသေယဝ်ႉ ၼွၼ်းလိုဝ်ႈပၼ်ၼမ်ၼမ် ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယႃႇပေလိုမ်း ၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉၼမ်ၼမ်ၶႃႈၼ။

(12) တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉ ၸွင်ႇထိုင်တၢႆလႆႈၶႃႈႁ
တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလူမ်းၼၢဝ်ၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်းၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇထိုင်တၢႆလႆႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၊ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉသေ ဢၼ်ၸၢင်ႈတၢႆလႆႈၼႆႉ မီး1 % ၵူၺ်း။

(13) ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉသေ လူမ်းၼၢဝ်ၶိုၼ်ႈထိုင်ၵႃးႁိုဝ်
မိူဝ်ႈၽွင်းတႄႇၸႃႉ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼၼ်ႉ လူမ်းၼၢဝ်ၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈထိုင် 104 တီႇၵရီႇၽႃႇရင်ႇႁၢႆႉ ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးသွင်သၢမ်ဝၼ်းမႃး လူမ်းၼၢဝ်တေလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ လွႆးလွႆးယူႇ။

(14) ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁႄႉၵင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်
တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈယုင်းဢၼ်မီးၸိူဝ်ႉမႅင်းပၢႆးရၢတ်ႉၼၼ်ႉၶူပ်းႁဝ်းလႄႈ ထုၵ်ႇလီႁႄႉၵင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈယုင်းၶူပ်းႁဝ်းၼႆၵူၺ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လၢႆးႁႄႉၵင်ႈဢၼ်လီသုတ်း ယဝ်ႉ။

(15) ဢဵၼ်ၶေႃႈတေႃႇ ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈမူၺ်ႈမူၺ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးသႃႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်
ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းၸၢင်ႉသေ ၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈမူၺ်ႈမူၺ်ႈၸွမ်းတူဝ်ၸွမ်းၶိင်း ၊ ၸွမ်းဢဵၼ်ၶေႃႈတေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးႁၢင်ႈၼႂ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ႁႅင်းလိူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ထုၵ်ႇလီဢဝ် ၽႅၼ်ႇၸုပ်ႉ ၼမ်ႉၵတ်းသေ ပူၵ်းဝႆႉဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်ႇတိၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉၵိူဝ် ဢုၼ်ႇဢုၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၸူႉၶေႃႈမုၼ်းတီႈ −www.hellosayarwon.com
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း