ၶႄႇဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ တႃႇႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေသိုပ်ႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းၼၢမ် ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ

မိူင်းၶႄႇဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆသေ သိုပ်ႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းၼၢမ် ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ မၢင်တီႈလွမ်ႉႁူဝ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆး ၼႆယဝ်ႉ။

တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် October 2020 ၼၼ်ႉမႃး ၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇ တႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းတႆးၶတ်းၶႂၢင်ၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈလဵဝ် လွမ်ႉႁူဝ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈၵမ်ႈပႃႈၼမ် ႁူမ်ႈပႃးတင်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းၶၢင်−မိူင်းၶႄႇ ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းလိူၼ် November 2020 လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မိူင်းၶႄႇဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈလွင်ႈၵုမ်းထိင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေယဝ်ႉ တႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ ဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ၊ ဝဵင်းၵုင်းၵႅင်း လႄႈ ဝဵင်းၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃၵူဝ်းၵၢင်ႉ တႃႇ (3) ၸႄႈဝဵင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ မိူင်းၶႄႇ လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်း ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆးလႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသွင်ၽၢႆႇ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵႂႃႇယဝ်ႉပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ပွၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ မိူင်းၶႄႇ ၶိုၼ်းသုတ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ် December 2020  ၼႆႉ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ လႆႈၶိုၼ်းၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်မိူင်းၶႄႇၶဝ် လွမ်ႉႁူဝ်ႉၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈ သၢၼ်ၶတ်းထႅင်ႈသေ သွင်ၽၢႆႇတိုၵ်ႉငူပ်ႉငီႉၵၼ်ဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

လႅၼ်လိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ မိူင်းၶႄႇ မီးတၢင်းယၢဝ်း 1,360 လၵ်းပၢႆသေ ၽၢႆႇၶႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်မီးၵူၼ်းၵိုၼ်းယူႇၶွၼ်ႈၵၼ်ၼမ်ၼၼ်ႉ၊ လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ တႃႇ 400 လၵ်းပၢႆယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈပီႊ 1961 ၼၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ မိူင်းၶႄႇ မီးလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်သွင်မိူင်းတင်းသွင်ၽၢႆႇ တႃႇတၢင်းၵႂၢင်ႈ 10 မီႇတိူဝ်ႇ (မွၵ်ႈ 33 ထတ်း) ၼၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းတႆးၵေႃႈယဝ်ႉ မိူင်းၶႄႇၵေႃႈလီ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းႁိူၼ်း၊ တေဢမ်ႇလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇမဵဝ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ (5) ပီႊၼိုင်ႈပွၵ်ႈ သွင်မိူင်း တေလႆႈႁူမ်ႈၵၼ် လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်းလႅၼ်လိၼ်ၸွမ်းၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵႃႈ မိူင်းၶႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ တႃႇ (8) တီႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းသွင်မိူင်းလႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် သၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းယဝ်ႉ သိုပ်ႇတၢင်ႇလိၵ်ႈထိုင်တီႈ မိူင်းၶႄႇၵႂႃႇသေ လူဝ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

တႃႇ (8) တီႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းမူတ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ ၵူဝ်းၵၢင်ႉ၊ ၼႂ်းၵႄႈလၵ်းသဝ်ႁိၼ် ၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် BP 121−122 လႅၼ်လိၼ်ဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ လႄႈ ၸွမ်းလၵ်းသဝ်ႁိၼ် BP-125 ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်း ၵၼ်တၢင်းမိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉတႄႉ မိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်သေတီႈၼႆယဝ်ႉ။

ၶႄႇဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ တႃႇႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေသိုပ်ႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းၼၢမ် ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ
ႁူဝ်ႉလႅၼ်လိၼ် လႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ တီႈၼိုင်ႈ

ငဝ်ႈၸိုင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် (KIA) တီႈဝဵင်းလၢႆႇၸႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈပႃႇၵျွင်ႇ ဢၼ်မီးလႅၼ်လိၼ် တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽၢႆႇၶႄႇၶဝ် လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းဝႆႉမူတ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးဝႃႈ လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶဝ် ႁၢင်ႈၵၢင်ၵွင်ႈထႆႇ CCTV လႄႈ မီးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ပႂ်ႉဝႆႉပဵၼ်တီႈပဵၼ်ယွမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း လၢႆလၢႆဢၼ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ဢၼ်ၶႄႇၶဝ် လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃးတႃႇႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း တေမီးတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း တၢင်ႇလွင်ႈတၢင်ႇဢၼ်ပႃးယူႇၼႆယဝ်ႉ။

ႁူဝ်ႉလဵၵ်းမိူင်းၶႄႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး−ၶႄႇ ၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈႁွင်ႉဝႃႈ Southern Great Wall ၼႆသေ ၵူႈမိူင်းမိူင်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉယူႇ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ  ၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇၶဝ် ပွႆႇဝႆႉပဵၼ်ၸွမ်း ပိုၼ်ႉတီႈသၽႃႇဝမႃးၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆသိပ်းပီႊ၊ ထိုင်မႃးၵမ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ မႃးလွမ်ႉႁူဝ်ႉၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မီးၶေႃႈထၢမ်ဝႆႉတင်းၼမ်ဝႃႈၼႆ။

တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ မီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႃႈ (5) ပီႊၼိုင်ႈပွၵ်ႈ သွင်မိူင်း တေလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူတ်ႇထတ်းၼႃႈလိၼ်မႃး မိူဝ်ႈပီႊ 1960 ၼၼ်ႉ သွင်မိူင်းၵေႃႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၽွင်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပီႊ 1995 ၼၼ်ႉမႃး တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 24 ပီႊတဵမ်တဵမ် သွင်မိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈသင် ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၵေႃႈ ဝႆႉပၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၽႂ်မၼ်းၵူၺ်း တူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးၵႂႃႇၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းထီႉ 9 October 2019 မိူင်းၶႄႇ ဢဝ်ၵႃးၶုတ်းလိၼ်သေ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးၶုတ်းႁွင်ႈ ႁိမ်းၶၢင်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ဝၢၼ်ႈၼွင်ၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်လႅၼ်လိၼ်ဝဵင်းၼွင်တဝ်း မိူင်းၶႄႇ ၼႂ်းၵႄႈလႅၼ်လိၼ် BP-57 လႄႈ BP-58 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလၢႆလၢႆၸုမ်း ယၢမ်ႈသၢၼ်ၶတ်းမႃးယဝ်ႉပွၵ်ႈၼိုင်ႈမိူၼ်ၵၼ်။

ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃး ၼႂ်းပီႊ 2019 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ မိူင်းၶႄႇ ၸင်ႇၶိုၼ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ဝႃႈၼႆ။   

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း