ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၶဝ်ႈတီႉၺွပ်း လုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera ဢၼ်မီးတီႈမိူင်းမလေးသျႃး

ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ မိူင်းမလေးသျႃး ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းၵုမ်းထိင်း လုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းလူင် Kuala Lumpur သေ သိမ်းပႅတ်ႈၶိူင်ႈ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇၼႆယဝ်ႉ။

ဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ မလေးသျႃးၶဝ် ၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇ ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၼ်တင်း ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈမိူင်းမလေးသျႃးဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ မလေးသျႃးလႆႈႁွင်ႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera ၵႂႃႇၸွပ်ႇထၢမ်တူၺ်းယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတီႉၺွပ်းသင် ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 4 August 2020 (တု−လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်းတႄႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇ တီႉၺွပ်း တီႈလုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈၼႆ။

သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝီးတီးဢူဝ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် ဢၼ်မီးႁူဝ်ၶေႃႈဝႃႈ “တူၵ်းၶွၵ်ႈၶင် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ပိၵ်ႉဢိုတ်းမိူင်း (Lockdown) တီႈမလေးသျႃး” ၊ ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း  ဢၼ်လၵ်ႉၶၢမ်ႈမိူင်းသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ မလေးသျႃးၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်း ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း မိူင်းမလေးသျႃး မီးလွင်ႈၵုမ်းထိင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ယူႇၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။

 ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပိုၼ်ၽႄႈၼႄၵႂႃႇ မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသေ ဝၢႆးသေပိုၼ်ၽႄႈၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ မလေးသျႃး ႁွင်ႉဢဝ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera (7) ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တႃႇ (5) ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢေႃးသတြေးလီးယႃးသေ ၸွပ်ႇထၢမ်လွင်ႈ ဝီးတီးဢူဝ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်၊ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉသ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵေႃႉဢၼ်လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈတၢင်းပိူင်ပဵၼ် ၼႂ်းဝီးတီးဢူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းမလေးသျႃး ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမီးသုၼ်ႇလႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵႃႈႁိုဝ်ယဝ်ႉၼႆယူႇ။

Giles Trendle ၽူႈၵုမ်းထတ်းလိၵ်ႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း တႄႉၸီႉၸမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ− လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ၼႄလႆႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ မိူင်းမလေးသျႃးၶဝ် ၶီႇၼဵၵ်းတဵင်းတဵင်တေႃႇ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၽၢႆႇတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမလေးသျႃးတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ− လွင်ႈဢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၼ်ၽိတ်းၼိူဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းသေဢမ်ႇၵႃး ၶေႃႈမုၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇတႅတ်ႈၼႅတ်ႈလီလႄႈ ၽၢႆႇၽူႈၸွပ်ႇၶဝ် ၸင်ႇလႆႈႁွင်ႉဢဝ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera ၵႂႃႇၸွပ်ႇထၢမ်တူၺ်း တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈ လွင်ႈဢၼ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇၽိတ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၸိုင်ႈမိူင်း ဝႃႈၼႆ။

ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတီႉၺွပ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၽိတ်းပၵ်းပိူင် ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈႁႃႈ May 2020 တင်းၼမ် ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းမလေးသျႃးၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။

တီႈမိူင်းမလေးသျႃးၼႆႉ မီးႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်လုၵ်ႉတင်းမိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉသ်၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ႁူမ်ႈပႃးထႅင်ႈတၢင်ႇၸိုင်ႈမိူင်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တင်းၼမ်။

မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းထီႉ 3 June 2020 ၼႆႉၵေႃႈ မီးႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (19) ၵေႃႉ ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈမိူင်းမလေးသျႃး ထုၵ်ႇပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉ တၢင်ႇၵႃး ၵႂႃႇပႅတ်ႈဝႆႉတီႈ လုမ်းၽွင်းတၢင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းလူင် Kuala Lumpur ယဝ်ႉပွၵ်ႈၼိုင်ႈမိူၼ်ၵၼ်။

သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera ၼႆႉ ပဵၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ပိုၼ်ၽႄႈလူၺ်ႈ လၢႆးၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ဝႅပ်ႉသၢႆႉထ်၊ ၵျႃႇၼႄႇလ် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽႃႇသႃႇ ဢႃႇရပ်ႇ လႄႈ ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း ပဵၼ်ပိူင်လူင်သေယဝ်ႉ ပဵၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမိူင်းၵႃႇတႃႇရ် (Qatar) ငဝ်ႈငုၼ်းမီးတီႈဝဵင်း တူဝ်ႇႁႃႇသေ တႄႇပိုၼ်ၽႄႈမႃး မိူဝ်ႈပီႊ 1996 (24 ပီႊပူၼ်ႉမႃး) မီးလုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် (80) ဢွင်ႈတီႈ တူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆယဝ်ႉ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း