ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းၶႄႇ တႃႇၶဝ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်းၸၢဝ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ ၼႂ်းသိၼ်ၵျၢင်း

မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 March 2021 (လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ ) ၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ  Antonio Guterres လၢတ်ႈတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇဝႃႈ ယူႇတီႈ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN သေ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်းၶႄႇ ဝႆႉယူႇ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈ ၽွင်းၶဝ်ႈၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း လွင်ႈယူႇသၢင်ႈ ၵိၼ်သဝ်း ၵူၼ်းၶိူဝ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ လႄႈ လွင်ႈၶႄႇၵပ်းသိုပ်ႇတေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းသိၼ်ၵျၢင်း ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ဢေႃးသတြေးလီးယႃး လၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ ဢုၺ်ၵူ (Uyghurs) လႄႈ ၶိူဝ်းၵူၼ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ ဢၼ်မီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢေႇ   မွၵ်ႈၼိုင်ႈလၢၼ်ႉၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းႁႂ်ႈယူႇဝႆႉ ၼႂ်းဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်းလူင် (camps) ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းၶႄႇပွတ်းတွၼ်ႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ပိုၼ်ႉတီႈ သိၼ်ၵျၢင်း (Xinjian) သေဢမ်ႇၵႃး ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းမိူင်းၶႄႇ ယင်းပၢႆၸႂ်ႉႁႂ်ႈၼင်းယိင်း မုတ်ႇသလိမ်ႇ ၵိၼ်ယႃယႃႉလုၵ်ႈ (ယႃႁၢမ်ႈမီးလုၵ်ႈ) လႄႈ မီးပႃးလွင်ႈတဵၵ်းတဵင်ၸႂ်ႉၵိၼ်ႁႅင်းလၢႆ ၼၢင်းယိင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၵၢဝ်ႇၼႄး ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၼႆႉသေ ၽၢႆႇၶႄႇတုမ်ႉတွပ်ႇမႃးတႃႇသေႇဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈတေႉ လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈၸႅၵ်ႇယႅၵ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇတင်းၵူၼ်းၶိူဝ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ ဢုၺ်ၵူ (Uyghurs) ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ  Antonio Guterres လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ငၢဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ၶႅၼ်ႇၼေႇတႃႇ CBC ဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင် ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႆႉ မီးယူႇဝႆႉ ၼႂ်းၵႄႈ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ၶဝ်ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။  

ယူႇတီႈတူဝ် Guterres သေ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၼႂ်းဢမ်ႇႁိုင်သင်ၼႆႉ တေတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈသေ ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တေလႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ဢွင်ႇတီႈဢၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ ယူႇၼၼ်ႉ လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးၶေႃႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈသင်ယူႇဝႃႈၼႆ။

ၽၢႆႇၶႄႇၵေႃႈ လႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈတီႈ Guterres မိူၼ်ၵၼ်ယူႇဝႃႈ ၶႄႇၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မႃးတေႉယူႇဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းဝၼ်းသဝ်ပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းထီႉ 27 March 2021 ၼၼ်ႉ ၶႄႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိၵ်ႉႁၢမ်ႈပႅတ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ သွင်ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းၶႅၼ်ႇၼေႇတႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ႁူမ်ႈပႃး ၽူႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ဢၼ်လၢတ်ႈႁႂ်ႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵၢဝ်ႇၼႄး လၢတ်ႈဝႃႈ ၶႄႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶႃႈလၢင်ႉ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်း ၶႅၼ်ႇၼေႇတႃႇ သွင်ၵေႃႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇၶႄႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း လႄႈ သႂ်ႇၶွၵ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ လူၺ်ႈၶေႃႈၵၢဝ်ႇၼႄးဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈၸွပ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽၢႆႇၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈတိတ်းတၢမ်းၸွမ်းၶၢဝ်ႇငဝ်းလွင်ႈၼႆႉဝႆႉယူႇမိူၼ်ၵၼ်ဝႃႈၼႆ။

Guterres ယင်းလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ လွင်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈ တိုၼ်းတႅၵ်ႇလႅင်းလီယူႇယဝ်ႉ လႄႈ ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းၵႂႃႇ ၸွမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၼ်း ပဵၼ်တွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉသေလႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းၼႂ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈ ၼပ်ႉထိုဝ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇဝႃႈၼႆ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း