ၼီႈ လႄႈ ၵူၼ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်

ဢိင်ငဝ်းလၢႆးလုမ်ႈၾႃႉၵူႈပိူင်ပိူင်သေ ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸဵမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼုမ်ႇ တေႃႇၵူၼ်းထဝ်ႈ ပဵၼ်ၼီႈပဵၼ်ၶွတ်ႇၵၼ်တင်းၼမ် ၵူၺ်းၵႃႈ ငိုၼ်းၶဝ်ႈတႃႇသၢႆႈတႅၼ်းၼီႈသမ်ႉဢေႇ မၢင်ၵေႃႉ ငိုၼ်းၶဝ်ႈဢေႇလိူဝ်ငိုၼ်းၼီႈႁႅင်းၼႃႇ ထိုင်တီႈ ပေႃးတႅၼ်းၼီႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလိူဝ်ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ၊ ပေႃးၸႂ်ႉၸၢႆႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းတႅၼ်းၼီႈ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၼီႈၵဝ်ႇပႆႇၸၢႆႇပေႇ ပေႃးလူဝ်ႇယိမ် ၼီႈမႂ်ႇထႅင်ႈ ႁဵတ်းၼႆသေ ၼီႈၼမ်ၶိုၼ်ႈတိၵ်းတိၵ်း တႅၼ်းတေႃႇထဝ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇပေႇလႆႈ သေပွၵ်ႈ။

ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် မီးၼီႈၼမ်

မီးလၢႆလၢႆပိူင် ဢၼ်ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း မီးၼီႈထုၵ်ႇၼီႈၼမ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼုမ်ႇၼၼ်ႉယူႇ-

  1. ထုၵ်ႇၼီႈယွၼ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်။
  2. ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း သုၵ်ႉသၵ်ႉ၊ တၢင်းပဵၼ်ၽႄႈလၢမ်း။
  3. ၸွမ်းၸႂ်သေၸႂ်ႉၸၢႆႇ။
  4. လူင်းတိုၼ်းလၢင်း လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးပၢႆးႁူႉၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း။
  5. ဢဝ်ဝတ်းဝႂ်၊ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၵမ်ႉယၼ်ပၼ်တၢင်ႇၵေႃႉႁဵတ်းၼီႈ။
  6. ယွၼ်ႉတေႃႇလွင်း လႄႈ လွင်ႈဢမ်ႇလီသေပိူင်ပိူင်။
  7. ပဵၼ်ၼီႈယွၼ်ႉမဝ်မၢင်လူမ်လၢမ်။
  8. ငိုၼ်းၶဝ်ႈဢမ်ႇမၢၼ်ႇ ငိုၼ်းဢွၵ်ႇသမ်ႉၼမ်။
  9. ဢမ်ႇၶိုတ်းတၼ်းငဝ်းလၢႆးပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းမိူင်းလႄႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။
  10. ဢမ်ႇမေႃဝၢင်းၽႅၼ်လႄႈ ဢမ်ႇမေႃၸတ်းၵၢၼ်ငိုၼ်း။
  11. ယုမ်ႇၽိတ်းဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၼီႈဢမ်ႇမီးၼႃႈ၊ ဢမ်ႇမီးၼီႈ ဢမ်ႇမေႃႁႃငိုၼ်း။
  • ထုၵ်ႇၼီႈယွၼ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်

ၼီႈဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼီႈဢၼ်မီးၽွၼ်းလီလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၵွပ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်မီးၼီႈမိူဝ်ႈၼႆႉ တႃႇၽဝ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလီၶိုၼ်ႈမႃးၼႂ်းဝၼ်းၼႃႈ လႄႈ လႆႈၵူႈလႆႈယိမ်ပိူၼ်ႈ မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းသွၼ် ပၺ်ႇၺႃႇတၢင်းမေႃ ၽိူမ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈယင်းၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းမေႃ ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႅၼ်းၼီႈဢၼ်ၼႆႉၶိုၼ်း သေဢမ်ႇၵႃး ပၺ်ႇၺႃႇဢၼ်လႆႈ ႁဵၼ်းသွၼ်မႃးၼၼ်ႉ တေလဵင်ႉတွင်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇမိူဝ်းၼႃႈ ၵႂႃႇတေႃႇၸူဝ်ႈလႄႈ ၼႂ်းၼီႈတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ ၼီႈဢၼ်ၼႆႉ မီးၼမ်ႉတွၼ်းသုတ်း။

ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ သင်ငိူင်ႉဝႄႈလႆႈၸိုင် ၶတ်းၸႂ်ငိူင်ႉဝႄႈယႃႇမီးၼီႈ၊ ၼီႈၼႆႉ ပဵၼ်မိူၼ်ၾႆး လုၵ်ႉမႆႈႁုပ်ႇၵူၼ်ႈယူႇတႃႇသေႇ ဢမ်ႇယူႇလီ ၶၢၼ်ၸႂ်ႁႅင်းယူႇၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈ လုၵ်ႉၵႂႃႇႁႃႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇလႆႈလိုဝ်ႈ ၶႂ်ႈၵိၼ်သင်ၵေႃႈဢမ်ႇႁတ်းၵိၼ် ယွၼ်ႉငိုၼ်းဢၼ် ႁႃလႆႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇဢဝ်ၵႂႃႇတႅၼ်းၼီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  • ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ တၢင်းပဵၼ်ၽႄႈလၢမ်း

မိူင်းလႂ် ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်း သုၵ်ႉသၵ်ႉယုင်ႈယၢင်ႈ လႄႈ မိူင်းလႂ်မီးတၢင်းပဵၼ် ၽႄႈၸပ်းၵၼ်လႆႈ ၽႄႈလၢမ်းၵေႃႈ မိူင်းၼၼ်ႉတိုၼ်းမီးပၼ်ႁႃပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢမ်ႇႁၢင်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႂ်းမိူင်း ယုင်ႈယၢင်ႈမႃး ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်လႄႈ ၸဵမ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ၵၢၼ်ငၢၼ်း၊ ၾိင်းငႄႈၾိင်ႈထုင်း ၵၢၼ်ယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်းလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တူၵ်းတႅမ်ႇလူင်းတေႉတေႉသေ တႃႇတေသိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ၽဝၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၵူႈယိမ်ငိုၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ မႃးၸႂ်ႉထႃႈ ၽွင်းဢမ်ႇယူႇလီၵိၼ်ဢမ်ႇဝၢၼ် မိူဝ်ႈထုၵ်ႇၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ယွၼ်းၶျေုး၊ ဢိၵ်ႇ ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ပေႃႇပဵၼ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းၼမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လၢႆလၢႆၵေႃႉႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယင်းဢမ်ႇၵုမ်ႇ သိုဝ်ႉၵိူဝ်ဢိုပ်းၽွင်ဝၢၼ် ပေႃးလူႇၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၵိၼ် ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆယူႇၵူႈဝၼ်း သမ်ႉလႆႈၵူႈလႆႈယိမ်ပိူၼ်ႈ ၸႂ်ႉဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ်တၢၼ်ႇလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးတႃႇတေ တႅၼ်းၼီႈသေပွၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

 3)  ၸႂ်ႉၸၢႆႇၸွမ်းၸႂ်

ပိူၼ်ႈမီးၵေႃႈၶႂ်ႈမီး “ပိူၼ်ႈႁဵတ်းသင်ၶႂ်ႈယိူင်ႈ ပိူၼ်ႈၶီႇမႃႉႁၢင်ႈၶိူင်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶီႇမႃမႄႈ လမ်းလူၺ်း” ႁၼ်သင်ၶႂ်ႈလႆႈ ႁၼ်ပိူၼ်ႈၵိၼ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈၵိၼ် ႁၼ်ပိူၼ်ႈမီးၵေႃႈၶႂ်ႈလႆႈ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉၵေႃႈ ၵုမ်ႇၸွမ်းၵႂႃႇယူႇတိၵ်းတိၵ်း ႁဵတ်းၼႆၸိုင် ငိုၼ်းၶဝ်ႈၼႃႈႁိူၼ်းၼမ်တၢၼ်ႇလႂ် ၵေႃႈ တေဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ တႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း။ မၢင်ပွၵ်ႈ တႃႇသိုဝ်ႉၵိၼ်ၶဝ်ႈၽၵ်းပေႃးပဵၼ် ယၢပ်ႇ သမ်ႉၵုမ်ႇသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းသင် ဢမ်ႇလမ်ႇလွင်ႈသင် ဢမ်ႇမီးၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၽဝလႆႈယူႇၼၼ်ႉသေ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်း ၸိုၵ်းဢဝ်၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸိုၵ်း ႁႃၵူႈယိမ်တၢင်ႇၵေႃႉသေသိုဝ်ႉၵေႃႈမီးတင်းၼမ်။

မၢင်ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူဝ်ႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) ဢမ်ႇၸႂ်ႈမဵဝ်းဢၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈလႆႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ႁၼ်ဝႃႈ မၼ်းႁၢင်ႈလီ ႁၼ်ပိူၼ်ႈသူင် ပိူၼ်ႈမီးၵေႃႈႁဝ်းလူဝ်ႇမီး ပေႃးဢမ်ႇမီး ၵူဝ်ပိူၼ်ႈဝႃႈၽၢၼ်ၼႃႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) ၺႃးႁူၺ်းသူၼ်းသေသိုဝ်ႉၵူၺ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးမူၺ်ႉငိုၼ်း ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ ႁႂ်ႈထုၵ်ႇၼီႈလၢႆလၢႆယဝ်ႉ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢဝ်ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇလူင်းတိုၼ်း ၵၢၼ်ဢၼ်တမ်းၸႂ်ဝႃႈ တေဢမ်ႇလူႉသုမ်းၼမ် (ဢမ်ႇၼၼ်) ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉၸၢႆႇ ဢၼ်ၸမ်ပဵၼ် ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇတေႉတေႉၼၼ်ႉၸိုင် တေဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇႁႃၵူႈယိမ် ထုၵ်ႇၼီႈၽႂ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

4)   လူင်းတိုၼ်းလၢင်းလူၺ်ႈ ဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း

မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းႁႃငိုၼ်းငၢႆႈသုတ်း တႃႇၵူၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ၊ တၢင်းႁူႉၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်၊ လူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်းတႄႉတႄႉလႄႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ် ၵူၼ်းၼမ်သူင်ၵၼ်ႁဵတ်းၼႃႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢီႈသင်ၵေႃႈ ပဵၼ်လၢပ်ႇသွင်ၶူမ်း ပေႃးမေႃႁဵတ်းၵေႃႈ ပၼ်ၽွၼ်းလီ ပေႃးဢမ်ႇမေႃႁဵတ်းၵေႃႈ ပၼ်ၽွၼ်းႁၢႆႉလႄႈ သင်ၵူၼ်းလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉ လွင်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်းသေ သမ်ႉဢဝ်ငိုၼ်းၵွၼ်ႈလိုၼ်းသုတ်း ၼႂ်းၽဝၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵႂႃႇလူင်းတိုၼ်း (ဢမ်ႇၼၼ်) ဢမ်ႇမီးငိုၼ်း သမ်ႉႁႃၵူႈယိမ်ငိုၼ်းပိူၼ်ႈ မႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်းသေ သင်ၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူင်းတိုၼ်းလၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉ လူႉသုမ်းၵႂႃႇၸိုင် တိုၼ်းတေပဵၼ်ၼီႈ တၢင်ႇႁူဝ်မႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ။

5)  ဢဝ်ဝတ်းဝႂ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၵမ်ႉယၼ်ပၼ်တၢင်ႇၵေႃႉႁဵတ်းၼီႈ

ၼီႈမဵဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇယုမ်ႇငၢႆႈ ဢီးလူပိူၼ်ႈငၢႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပႃးၵမ်ႈလွင်ႈတၢင်း သေၸိူဝ်ႉသေပိူင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယွမ်းဢဝ်ၸိုဝ်ႈသဵင်၊ ဝတ်းဝႂ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼႃႈၵၢၼ် ၶူဝ်းၶွင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵႂႃႇႁဵတ်းဢၼ်ၵမ်ႉယၼ်ပၼ်တၢင်ႇၵေႃႉ ၵူႈငိုၼ်း ၽွၼ်ႇၶူဝ်းၶွင်ၵႃႈယႂ်ႇ ၼၼ်ႉ သင်ၵူၼ်းၵေႃႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸွႆႈၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉပၢႆႈၼီႈ ဢမ်ႇၸၢႆႇၼီႈပိူၼ်ႈၸိုင် ၸဝ်ႈၼီႈ တိုၼ်းတေမႃးၸွမ်းယွၼ်းတီႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵႃႈဢမ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၸူး ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇပၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ယွၼ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ယဝ်ႉလူး။

လိုၼ်းသုတ်းယွၼ်ႉၼမ်ႉၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ မၢင်ပွၵ်ႈၸၢင်ႈသုမ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း ၶူဝ်းၶွင်ဢမူၺ်ႇ ယဝ်ႉ ယင်းတေထုၵ်ႇၼီႈလူၺ်ႈဢမ်ႇႁူႉတူဝ် ဢမ်ႇလႆႈၸၢမ်ႇၽွၼ်းလီသင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

6) ယွၼ်ႉတေႃႇလွင်းလႄႈ လွင်ႈဢမ်ႇလီသေပိူင်ပိူင်

ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်သေ ႁႂ်ႈလႆႈငိုၼ်းၼမ်ၼမ်ဝႆးဝႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်တေႃႇလွင်း ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထုၵ်ႇၼီႈယႂ်ႇၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယွၼ်ႉဝူၼ်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်တေႃႇလွင်း ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်းလႆႈဝႆးငၢႆႈ လႆႈၼမ်ၼႆသေ သုမ်းယူႇၵေႃႈဢမ်ႇၵူဝ် လဵၼ်ႈတိၵ်းတိၵ်း ထိုင်တီႈၸပ်းယိၼ်ႉသေ ဢမ်ႇလႆႈလဵၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈတေႃႇလွင်း ၵေႃႈဢမ်ႇမေႃယူႇယဝ်ႉလႄႈ မီးငိုၼ်းၵႃႈႁိုဝ် ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းၵၢၼ်တေႃႇလွင်းမူတ်း ငိုၼ်းမူတ်းၶၢႆၶမ်း ၶမ်းမူတ်း မီးသင်ၶၢႆပႅတ်ႈ လိုၼ်းသုတ်း ႁႃၵူႈယိမ်ပိူၼ်ႈတေႃႇလွင်းလႄႈ ပဵၼ်ၼီႈလူင်းတဵင်ႁူဝ်မႃႇသေ ႁႃတႅၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇၵုမ်ႇ ဢမ်ႇတႅၼ်းပေႇလႆႈ သေပွၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်ၼီႈဢၼ်ဢမ်ႇပၼ်ၽွၼ်းလီသင်သေဢိတ်း ပဵၼ်ၽွၼ်းၸႃႉလၢႆလၢႆ။

7) ပဵၼ်ၼီႈယွၼ်ႉလူမ်လၢမ်

တေႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉလူင်ႈၼႃႈ၊ ဢမ်ႇထတ်းသၢင်လီလီသေ တႅပ်းတတ်းၸႂ်ဝႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁပ်ႉတွၼ်ႈၼီႈဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းငိုၼ်းတွင်းၼၼ်ႉ တေလႆႈဝူၼ်ႉၼမ်ၼမ် ထတ်းသၢင်ၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉ ယႃႇႁႂ်ႈၺႃးလႅၼ် (ဢမ်ႇၼၼ်) ယႃႇႁႂ်ႈလူႉသုမ်း ယွၼ်ႉလွင်ႈမဝ်မၢင်လူမ်လၢမ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼၼ်ႉလႃးလႃး။

8) ငိုၼ်းၶဝ်ႈဢမ်ႇမၢၼ်ႇ ငိုၼ်းဢွၵ်ႇသမ်ႉၼမ်

ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ငိုၼ်းၶဝ်ႈဢမ်ႇမၢၼ်ႇသေဢိတ်း ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈ မၢင်ပွၵ်ႈၵၢမ်ႇလီသေ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ ၵမ်ႉၼမ် ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵိၼ်ၸၢင်ႈ ဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းႁႃၸဝ်ႉၵိၼ်ၶမ်ႈ မၢင်ၸိူဝ်းၵိၼ်ထႃႈသေ ၸင်ႇႁႃတႅၼ်း ႁဵတ်းၼႆမႃးၶၢဝ်းႁိုင်လႄႈ ၼီႈၸင်ႇတိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်း။

ယိုင်ႈပၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၶိုတ်းၵၢပ်ႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တေႃႇဝၼ်းတေႃႇဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တိူဝ်းၼမ်ၶိုၼ်ႈတိၵ်းတိၵ်း တႄႇၸဵမ် ၵႃႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းလုၵ်ႈ၊ ၵႃႈၼမ်ႉ၊ ၵႃႈၾႆး၊ ၵႃႈၶဝ်ႈၽၵ်း ၶူဝ်းၶွင်၊ ၵႃႈလူတ်ႉ၊ ၵႃႈႁိူၼ်း၊ ငိုၼ်းလူႇတၢၼ်း၊ ငိုၼ်းၶွၼ်ႇ ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် သမ်ႉမီးထႅင်ႈ ၵႃႈသႂ်ႇငိုၼ်းၼႂ်းၾူၼ်း ၵႃႈၼမ်ႉမၼ်းလူတ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်း လူဝ်ႇၵႃႈထီႇၵႃႈႁူၺ်ၼႆလူးၵွၼ်ႇ ယွၼ်ႉလွင်ႈၼႆၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၼီႈၼမ်။

9) ဢမ်ႇၶိုတ်းတၼ်း ငဝ်းလၢႆးပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းမိူင်းလႄႈလုမ်ႈၾႃႉ

ၵႂၢမ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉ “တေၼင်ႈႁႂ်ႈတူၺ်းလုၵ်း တေၸုၵ်းႁႂ်ႈတူၺ်းၶႃႇ ၵႂႃႇၼႃႈႁႂ်ႈလူလင် ၶူဝ်းသင်တူၵ်းၶိုၼ်းလႆႈ” ၼႆလႄႈ တေႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ လူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်လီလီ ႁူႉလွင်ႈမၼ်းပွင်ႇၸႅင်ႈလႅင်းၵူႈပိူင်ယဝ်ႉသေ ထတ်းသၢင်ပႃး လွင်ႈလႆႈလွင်ႈသုမ်းမၼ်း ဢွၼ်တၢင်း ၸင်ႇၵွႆႈတႅပ်းတတ်း ႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ် တေႁႄႉၵင်ႈလႄႈ ငိူင်ႉဝႄႈ လွင်ႈလူႉသုမ်း ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်ၼီႈပဵၼ်ၶွတ်ႇၸွမ်းမႃးၽၢႆႇလင် ၼၼ်ႉလႆႈ။

သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇၶိုတ်း ဢမ်ႇႁူႉငဝ်းလၢႆးပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႂ်းမိူင်းလႄႈ လုမ်ႈၾႃႉၸိုင် တေၸၢင်ႈ တႅမ်းတတ်းၽိတ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႈလူႉသုမ်းလႄႈ လိုၼ်းသုတ်း တေပဵၼ်ၼီႈ ဢၼ်တႅၼ်းတေႃႇထဝ်ႈၵေႃႈ ယင်းတေဢမ်ႇမူတ်းလႆႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇလူဝ်ႇတူၺ်းၵႆ တူၺ်းၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႄႈ ၼွင်ႈမိူင်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇၵေႃႈ တေႁၼ်ယူႇ။

10) ဢမ်ႇမေႃဝၢင်းၽႅၼ် လႄႈ ဢမ်ႇမေႃၸတ်းၵၢၼ်ငိုၼ်း

လႆႈငိုၼ်းလိူၼ်၊ မီးငိုၼ်းၶဝ်ႈၼႂ်းၼႃးႁိူၼ်းၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ သင်ဢမ်ႇမေႃၸတ်းၵၢၼ် ငိုၼ်းၸိုင် တေဢမ်ႇမေႃၸႅၵ်ႇဝႃႈ ငိုၼ်းဢၼ်လႂ် တေဢဝ်ၵႂႃႇႁဵတ်းသင် (မိူၼ်ၼင်ႇ ငိုၼ်းလိူၼ် 500,000  ပျႃး တေလႆႈၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်ငိုၼ်းလၢႆလၢႆၵွင် ၵွင်ၼိုင်ႈ ပဵၼ်တႃႇၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၵိၼ်ယႅမ်ႉၵူႈဝၼ်း၊ ၵႃႈႁဵၼ်း၊ ငိုၼ်းၾၢင်ႉပၢႆးယူႇလီ၊ ငိုၼ်းလူႇတၢၼ်း၊ ငိုၼ်းတိုၼ်းလၢင်း တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူဝ်းၼႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉလူဝ်ႇလႆႈၸတ်းၵၢၼ်လီလီ) သေ တေလႆႈမေႃဝၢင်းၽႅၼ် တႃႇမီးၵၢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းပၼ်ငိုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၶၢဝ်းယၢဝ်း။ ႁႂ်ႈလီၵေႃႈ လူဝ်ႇၶတ်းၸႂ် ဝၢင်းၽႅၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼွၼ်းလပ်းယူႇၵေႃႈ ယင်းမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလီ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ်တႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈၵူမ်ႈၼႃႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၵႂႃႇတေႃႇၸူဝ်ႈ ၵူၺ်း ဢမ်ႇလႆႈငိုၼ်းသင်ၵႃႈႁိုဝ်။ ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်ၸတ်းၵၢၼ် ၵၢၼ်ငိုၼ်းၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈၼႃႇ  သင်ဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ငိုၼ်းၽိတ်းၸိုင် “ၼီႈ” တေပႆၶဝ်ႈမႃးၸူးၽဝၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇႁူႉတူဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

11) ယုမ်ႇၽိတ်းဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၼီႈဢမ်ႇမီးၼႃႈ၊ ဢမ်ႇမီးၼီႈ ဢမ်ႇမေႃႁႃငိုၼ်း

တီႈတႄႉပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၵူၼ်းမီးၼီႈၼမ်ၶဝ် လၢတ်ႈပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူၺ်း ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ပေႃးမီးၼီႈ ဢၼ်တေလႆႈၸၢႆႇတႅၼ်းၶိုၼ်း ၵူႈလိူၼ်လိူၼ် ၶၢတ်ႇဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ တေႁႃလၢႆး လႆႈငိုၼ်းၵူႈ လၢႆးၼင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မီးၼီႈမေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆၵေႃႈယႃႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမီးၼီႈၼႆႉ ႁိူဝ်ႉတူဝ် ႁိူဝ်ႉၸႂ် ႁိူဝ်ႉဢွၵ်းဢေႃ ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်လီဢၼ်ဝၢၼ် ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းၵႃႈယႂ်ႇ ၶီႇလူတ်ႉၶီႇၵႃးယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၵျေႃႇ၊ မိူဝ်ႈတိုၼ်ႇၵုမ်ႇဝူၼ်ႉႁၼ် ယၢမ်းၼွၼ်းၵေႃႈၼွၼ်းၾၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇတႅၼ်းၼီႈ ယူႇၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းလႄႈ မၢင်ၵေႃႉပေႃးပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ပၢႆးၸႂ် ယွၼ်ႉမၼ်းၵေႃႈမီး၊ မၢင်ၼႃႈႁိူၼ်း ၼီႈၼမ် သမ်ႉဢမ်ႇမီးၵၢၼ်တႃႇလႆႈငိုၼ်းသၢႆႈၼီႈလႄႈ ၽူဝ်မေးၽိတ်းမေႃးပေႃႉႁႅမ်ၵၼ် ၵူႈဝၼ်းၵေႃႈ ႁၼ်မႃးတင်းၼမ်။

ၵမ်းၼႆႉၼႃႈၵေႃႈယႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈၵေႃႈလိုဝ်းယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽႂ်သမ်ႉယွင်ႈဢၢမ်း ၽႂ်သမ်ႉဢီးလူ။ မိူင်းၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ႁၼ်ၼႃႈဢမ်ႇႁၼ်ၸႂ် မၢင်ၵေႃႉလႅပ်ႈဝူၼ်ႉလီတေႃႇႁဝ်းသေတႃႉ ၽၢႆႇလင် ၶႃႉၸိုဝ်ႈသဵင်ၵၼ်ပေႃးပၼ်းယင်ႇယင်ႇ ၼႆႉပဵၼ်ၽွၼ်းယွၼ်ႈ မီးၼီႈမီးၼႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းႁဝ်း ဢမ်ႇဝႃႈလဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ ၸဵမ်ယိင်းလႄႈၸၢႆး ပေႃးငိူင်ႉဝႄႈလႆႈၸိုင် လူဝ်ႇၶတ်းၸႂ်ငိူင်ႉဝႄႈ ယႃႇပေႁႃႁဵတ်းၼီႈ။ ၼီႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽီၸၼ်ၶႃတူဝ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ  တၢၼ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈလႄႈ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႆႈ၊ တၢၼ်ႇလီလႆႈမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈၼမ်လိူဝ်ၼႆႉၵေႃႈ တေၵႂႃႇပိၵ်ႉပႅတ်ႈတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈငိုၼ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပႅတ်ႈၵူႈၽၢႆႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵၼ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် ဢဵၼ်တူဝ်ပေႃးၶႂ်ႈၶၢတ်ႇ ၽိူဝ်ႇလႆႈငိုၼ်းမႃး ၼမ်တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတႃႇတၢင်းၵျေႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇသေဢိတ်း ၵူၺ်းလႆႈဢဝ်ငိုၼ်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇသူင်ႇဢၢပ်ႈပၼ်ၸဝ်ႈၼီႈပဵၼ်ၵွၼ်ႈပဵၼ်ၵမ် ၽွင်းၼင်ႇၼၼ် ၸႂ်ပေႃးဢူၼ်ႈလူင်ၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ် ၽႂ်မီးၼီႈတေႁူႉထိုင်လွင်ႈၼႆႉလီယူႇလႄႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇပႆႇမီးၼီႈ ယႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၼီႈ၊ ၸိူဝ်းမီးၼီႈ ၶတ်းၸႂ်တႅၼ်းႁႂ်ႈပေႇဝႆးဝႆး ယႃႇၸၼ်ၶၢဝ်ႈယၢမ်း ယွၼ်ႉၼီႈမၢင်ဢၼ် ၶီႈမၼ်းၼမ်လိူဝ်တူဝ်မၼ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။

ဝၢႆးပေႇၼီႈဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၶတ်းၸႂ်ယႃႇႁဵတ်းၼီႈမႂ်ႇ လူဝ်ႇယူႇသဝ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ ႁႂ်ႈၵိုင်ႇတၢၼ်ႇႁႅင်းငိုၼ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႃလႆႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ၽဝၸဝ်ႈၵဝ်ႈ ၸင်ႇတေထူပ်းႁၼ် တၢင်းမူၼ်ႈသိူဝ်း မိူဝ်းၼႃႈလႆႈ။

တႅမ်ႈ – Ying Ar Ling (JN)

ဢိင် – WWW.Moneyhub.in.th

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

 

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း