ၼွၼ်းလိုၵ်း တုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးယူႇလီၸိူင်ႉႁိုဝ်

ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈၼွၼ်းလိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၾိင်ႈယၢမ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈတေႁဵတ်းၵၢၼ်ၽွင်းၵၢင်ၶိုၼ်း ၊ လဵၼ်ႈၵဵမ်း၊ တူၺ်းၸိူင်း ထိုင်တီႈပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈၼွၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်တေဝူၼ်ႉဝႃႈ လွင်ႈၼွၼ်းလိုၵ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းသင် ၼွၼ်းလိုၵ်းယူႇၵူႈၶိုၼ်းသေ ဢဝ်ယၢမ်ႈၵႂႃႇပႅတ်ႈၼႆၵေႃႈမီး။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼွၼ်းလိုၵ်းႁိုင်ႁိုင်မႃးၸိုင် ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးၸႂ်ပႃးၸွမ်းယဝ်ႉ။

ၶူင်ႉသၢင်ႈတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းၼႆႉ ၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃးႁႂ်ႈတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း လႆႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉ ၽွင်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း။ ယွၼ်ႉၶူင်ႉသၢင်ႈဢၼ်မီးၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီမိူဝ်ႈႁဝ်းၼွၼ်းလပ်း။ လွင်ႈၼွၼ်းလိုၵ်း၊ လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵဝ်ႇမႃးလႄႈ သူင်ႇၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်ဢမ်ႇလီမႃး ဢိၵ်ႇတင်း တုမ်ႉယွၼ်ႈပႃး လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၽွင်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  1. ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ၶိုၼ်ႈ။

တေဢွၼ်ၵၼ်ၵႆႉယၢမ်ႈငိၼ်းယူႇဝႃႈ ပေႃးၼွၼ်းလိုၵ်းၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပီးမႃးၼႆယူႇ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈၽွင်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း ထိုင်ၶၢဝ်းဢၼ်တူဝ်ၶိင်းႁဝ်းတေလႆႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉ သမ်ႉဢမ်ႇလႆႈလိုဝ်ႈသေ တူဝ်ၶိင်းႁဝ်းတိုၵ်ႉလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇၼႆလႄႈ ၶဝ်ႈၶမ်ႈဢၼ်ၵိၼ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈပဵင်းပေႃးတႃႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉမႆႈၽွင်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းယဝ်ႉ တေၸၢင်ႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈ တေၵႆႉၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးၶႆမၼ်းၼမ်၊ ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

  1. တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်။

တူဝ်ၶိင်းႁဝ်း လူဝ်ႇဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇ (Insulin) တွၼ်ႈတႃႇတေၸုပ်ႇထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ် ၼႂ်းလိူတ်ႈႁဝ်း ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၼွၼ်းလိုၵ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇ (Insulin) မႃးလႆႈဢေႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈသူင်ၶိုၼ်ႈ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်မႃးယဝ်ႉ။

  1. ၶူင်ႉၶိုတ်ႈယိူဝ်ႇဢမ်ႇလီ။

ယွၼ်ႉၼွၼ်းလိုၵ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူင်ႉသၢင်ႈၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇလီမႃး လႄႈ ၸၢင်ႈမီးပၼ်ႁႃမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇၼႆႉ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈထူင်ၼမ်ႉလီ ဢၼ်သူင်ႇၼမ်ႉမႃးလဵင်ႉတီႈသႆႈဢွၼ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇၸွႆႈယွႆႈပၼ်ဢႁႃႇရလႄႈ ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းႁႂ်ႈတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းၸုပ်ႇဢဝ်ဢႁႃႇရလႆႈလီမႃး ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈ ထူင်ၼမ်ႉလီမီးပၼ်ႁႃမႃးၸိုင် တႃႇတေၸွႆႈယွႆႈဢႁႃႇရၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈ ပေႃးမၼ်းပဵၼ်မႃးႁိုင်ၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူင်ႉၶိုတ်ႈယိူဝ်ႇႁဝ်းမီးပၼ်ႁႃမႃးယူႇယဝ်ႉ။

  1. ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ၶႆႈႁူဝ်ၸီး။

ၵူၼ်းဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်ႁူဝ်ၶိုၼ်ႈႁူဝ်ၶႆႈၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်တီႈၵူၼ်းၼွၼ်းဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈလိူတ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇလဵင်ႉတီႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး ႁူဝ်ၶႆႈႁူဝ်ၸီး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸီးၽၢႆႇလဵဝ်ၼႆ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပေႃႇပဵၼ်မႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  1. ဢမ်ႇၸိုၼ်ႈပၢင်ႇသႂ်။

ၵူၼ်းၼွၼ်းလိုၵ်းလုၵ်ႉလႃႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶီႈၶၢၼ်ႉၶီႈဢိူၼ်မႃးသေ သမ်ႉဝႃႈၼွၼ်းၼမ်ယူႇသေတႃႉ မိူၼ်ဝႃႈ ၶၢၼ်ႉတူင်ႉ၊ ၶၢၼ်ႉၼိုင်၊ ၶၢၼ်ႉလုၵ်ႉ လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵေႃႈထိူင်းမႃး။ တိုၼ်ႇမႃးလုၵ်ႉမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၸႂ်ၸိုၼ်ႈပၢင်ႇသႂ်လႆႈယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼွၼ်းတင်းဝၼ်းတင်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉႁဝ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၶၢၼ်ႉတူင်ႉၶၢၼ်ႉၼိုင်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။

  1. ဢမ်ႇမီးသမႃႇထိ။

ၼွၼ်းလိုၵ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသမႃႇထိဢမ်ႇၼိမ်လႄႈ တူဝ်ၶိင်းႁဝ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇတူင်ႉတိုၼ်ႇလႅတ်းသႅဝ်း၊ တေဢမ်ႇတင်ႈၸႂ်တင်ႈၶေႃးႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ၊ ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၢၼ်ႁဵၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  1. ၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်။

ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼွၼ်းၶၢဝ်းယၢမ်းတဵင်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ တေပဵၼ်မႃး သဵၼ်ႈလိူတ်ႈလႅင်ၶႅင်လႆႈၼမ်လိူဝ်သေ ၵူၼ်းၼွၼ်းဢွၼ်တၢင်းတဵင်ႈၶိုၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈမီးၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်ႈဝႃႈ ၼွၼ်းလိုၵ်းၼၼ်ႉ တေပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်မႃးတေႉတေႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈၵူၼ်းဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ယွၼ်ႉၼွၼ်းလိုၵ်းၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈမီးလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်ႇမဵဝ်းၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ လုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ၊ ၵိၼ်ၶိူင်ႈမဝ်းမိင်းၼမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

  1. လိုမ်းငၢႆႈ။

ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ၶီႈလူင်ၶီႈလိုမ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တေပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ၼွၼ်းဢေႇ လႄႈတေၵဵပ်းသိမ်းဝႆႉ Amyloid beta ၼမ်မႃးသေ  သႄးလ် (Cell) တီႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၼႃမႃးထႅင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢွၵ်းဢေႃလူႉမႃးယဝ်ႉဢမ်ႇၵႃး ယင်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ၶူင်ႉသၢင်ႈဢွၵ်းဢေႃႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးလႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃတွင်းသင်ဢမ်ႇလႆႈႁိုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  1. ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ဢေႇ။

ယွၼ်ပိူဝ်ႈ လႆႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉဢေႇသေ ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ၵေႃႈဢေႇလူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ဝတ်းပဵၼ်ဢႆမႃးငၢႆႈလႄႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ဢေႇလူင်းတိၵ်းတိၵ်းၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇ၊ လိူတ်ႈသုင်၊ ၶႆမၼ်းၵေႃႈၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  1. သၢႆတႃလူႉ။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼွၼ်းလိုၵ်းသေ တူၺ်းၾူၼ်း၊ တူၺ်းၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇ၊ တူၺ်းထီႇဝီႇ တီႈၼႂ်းလပ်းသိင်ႇၼႆၸိုင် မီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်သၢႆတႃႁဝ်း ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆတႃလူႉၵွႆငၢႆႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  1. ၽိဝ်ၼိူဝ်ႉႁႅင်ႈ ၶွပ်ႇတႂ်ႈတႃလမ်။

ယိုင်ႈၼွၼ်းလိုၵ်းၵႃႈႁိုဝ် လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁေႃႇမူၼ်းၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းလၢႆလၢႆတီႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ လွင်ႈၼွၼ်းလိုဝ်ႈဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၽိဝ်ၼင်ႁဝ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈလိုဝ်ႈသေ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽွင်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၼႆလႄႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးသိဝ်မႃး ယွၼ်ႉႁေႃးမူၼ်းဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးလႆႈမိူၼ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  1. ဢွၵ်းဢေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ထိူင်း။

မိူဝ်ႈၼွၼ်းဢမ်ႇဢိမ်ႇၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၽွင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႂ်ႈၼွၼ်းမႃးလႄႈ  ပၢႆးဝူၼ်ႉႁဝ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ထိူင်းမႃးသေ တေတႅပ်းတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ်ႁဵတ်းသင်ၵေႃႈထိူင်း ၸၢင်ႈႁဵတ်းၽိတ်းလႆႈငၢႆႈယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢမ်ႇပေႃးႁူႉလွင်ႈႁူႉတၢင်းမႃး ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ဝူၼ်ႉၼၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃးလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ထိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶၢဝ်းယၢမ်းၼွၼ်းဢၼ်လီတေႃႇပၢႆးယူႇလီၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၶဝ်ႈၼွၼ်း ဢွၼ်တၢင်းတဵင်ႈၶိုၼ်းသေ ပေႃးႁႂ်ႈလီၼႆ ၶဝ်ႈၼွၼ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈ 22:00 မူင်း လႄႈ ဢမ်ႇပၼ်ႁႂ်ႈမၼ်းပူၼ်ႉထိုင် 23:00 မူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၼွၼ်း ဢၼ်ပၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။

  • လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တႄႇၵိူတ်ႇ တေႃႇထိုင် 3 လိူၼ် ၼွၼ်း 14-17 ၸူဝ်ႈမူင်း။
  • လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 4 – 11 လိူၼ် ၼွၼ်း 12 – 15 ၸူဝ်ႈမူင်း။
  • ဢႃႇယု 1 – 2 ပီႊ ၼွၼ်း 11 – 14 ၸူဝ်ႈမူင်း။
  • ဢႃႇယု 3 – 5 ပီႊ ၼွၼ်း 10 – 13 ၸူဝ်ႈမူင်း။
  • ဢႃႇယု 6 – 13 ပီႊ ၼွၼ်း 9 – 11 ၸူဝ်ႈမူင်း။
  • ဢႃႇယု 14 – 17 ပီႊ ၼွၼ်း 8 – 10 ၸူဝ်ႈမူင်း။
  • ဢႃႇယု 18 ပီႊၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ ၼွၼ်းပၼ် 7 – 9 ၸူဝ်ႈမူင်း။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးတၢင်းပဵၼ်ၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်းၼႆၸိုင် ၶတ်းၸႂ်လူတ်းယွမ်းလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၶမ်ၸႂ်၊ လႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢဝ်းယၢမ်းၼွၼ်း၊ ႁႂ်ႈၼွၼ်းပၼ်ၸဵမ်ၸဝ်ႉၵူႈဝၼ်း၊ ဢမ်ႇတူၺ်းၾူၼ်း လႄႈ ဢမ်ႇလဵၼ်ႈၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇ မိူဝ်ႈတေၼွၼ်း၊ လူတ်းယွမ်းလွင်ႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးသၢၼ် ၵႃၾေးဢိၼ်း (Caffeine) မိူၼ်ၼင်ႇ ၵေႃႇၾီႇ၊ ၼဵင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ သင်ဝႃႈမီးပၼ်ႁႃၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်းမႃးတႃႇသေႇၼႆ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇၸူးမေႃယႃယူႇယဝ်ႉ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ – ထိူၼ်လိုၵ်ႉ

ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ

https://www.brighttv.co.th

https://www.pptvhd36.com5

https://www.pobpad.com

 

 

 

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း