ၽွၼ်းလီမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး

မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉမဵဝ်းဢၼ်ၵိၼ်ငၢႆႈလႄႈ ၵိၼ်လႆႈတင်း ဢၼ်သုၵ်းဢၼ်လိပ်း ၼင်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈၵိၼ်လၢႆႁိုဝ် ႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်၊ ႁဵတ်းၽၵ်းၵိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလႆႈ။ လိူဝ်သေမီးဢႃႇရသႃႇၼမ်ႉလႅမ်ႉဝၢၼ်ယဝ်ႉ ယင်းမီးၽွၼ်းလီထႅင်ႈတင်းၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ −

  1. ႁႄႉၵင်ႈၵႅၼ်ႇသႃႇ

ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ ၼႂ်းမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ လႆႇၵူဝ်ႇပိၼ်ႇ (lycopene) ဢၼ်ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈၵႅၼ်ႇသႃႇလႆႈလီလႄႈ ၸွႆႈပၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်တိုၵ်ႉယူတ်းယႃ တၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇၼၼ်ႉ လႆႈပႃးယူႇယဝ်ႉ။

  1. ပၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇႁူဝ်ၸႂ်

မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼၼ်ႉ ပၼ်ၽွၼ်းလီၸွႆႈႁႂ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်လႄႈ ႁႄႉၵင်ႈလႆႈ ၶႆမၼ်းၼႂ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈပိၵ်ႉတၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ၶၢတ်ႇလိူတ်ႈလႆႈပႃး သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးတၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ၼႆၸိုင် ၵႆႉၵိၼ်ပၼ်မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၵေႃႈ တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းတၢင်းပဵၼ်လႆႈမႃးယူႇ။

  1. ၸွႆႈႁႂ်ႈႁူင်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီမႃး

မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်လႅဝ်ငၢႆႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူင်းၶဝ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီမႃးသေ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉယွႆႈဢႃႇႁႃႇရလႆႈလီမႃး၊ ထၢတ်ႈ ဝီႇတမိၼ်ႇ ၼႂ်းမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုပ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းလႆႈဝႆးထႅင်ႈ  ယူႇယဝ်ႉ။

  1. ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်လွင်ႈမၢႆတွင်းလႄႈ ပၼ်ႁႅင်းဢွၵ်းဢေႃ

ၼႂ်းမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈဝီႇတမိၼ်ႇလႄႈ ထၢတ်ႈဢၼ် ပၼ်ၽွၼ်းလီ တင်းၼမ်သေ၊ ပၼ်ႁႅင်းဢွၵ်းဢေႃလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီး လွင်ႈမၢႆတွင်းလီမႃး လူတ်းယွမ်းတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇတေပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ၶီႈလူင်ၶီႈလိုမ်းလႆႈ၊ ၸွႆႈႁႂ်ႈဢွၵ်းဢေႃ ၸိုၼ်ႈပၢင်ႇလီမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။

  1. လူတ်းယွမ်းတွင်ႉပိၵ်ႉ

မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးမီးထၢတ်ႈလေႃးယႃယူႇဢိတ်းဢိတ်း လႄႈ မီးယႂ်းၼမ် ၸွႆႈလူတ်းယွမ်း လွင်ႈပဵၼ်တွင်ႉပိၵ်ႉလႆႈလီ၊ ယင်းၸၢင်ႈလူတ်းယွမ်းတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေပဵၼ် တုမ်ႇၽီမႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးပၼ်ႁႃတွင်ႉပိၵ်ႉ၊ တွင်ႉၵႂ်ႈ၊ တွင်ႉပွင်း ယူႇတႃႇသေႇၼႆ သင်ၵိၼ်ပၼ်မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼႆၸိုင် တေၸွႆႈလႆႈလီယူႇယဝ်ႉ။

  1. ပၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇသၢႆတႃ

ၼႂ်းမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼၼ်ႉ တေမီးထၢတ်ႈဝီႇတမိၼ်ႇ A သေ မီးၽွၼ်းလီ ၸွႆႈပၼ်ႁႅင်းသၢႆတႃလီမႃးလႄႈ ၸွႆႈႁႂ်ႈတူၺ်းႁၼ်ၸႅင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။

  1. လူတ်းယွမ်းလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၸွမ်းၵႄႈၶဵဝ်ႈ

ဝီႇတမိၼ်ႇ C  မီးၽွၼ်းလီၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၸွမ်းၵႄႈၶဵဝ်ႈၼႆလႄႈ ၼႂ်းမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼႆႉၵေႃႈ မီးပႃးဝီႇတမိၼ်ႇ C ပႃးယူႇယဝ်ႉ။

  1. ပၼ်ႁႅင်းလိူတ်ႈ/ၼမ်ႉၼူမ်း

ထၢတ်ႈဢႃႇႁႃႇရဢၼ်မီးၼႂ်းမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼၼ်ႉ ၸွႆႈပၼ်ႁႅင်းလိူတ်ႈလႄႈ ၸွႆႈႁႂ်ႈၼမ်ႉၼူမ်းမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တိုၵ်ႉၵိူတ်ႇလုၵ်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉမၢၵ်ႈလီမႃး ယူႇယဝ်ႉ။

  1. ၸွႆႈၵမ်ႉပၼ်ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်

မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး မီးထၢတ်ႈဢၼ်ပၼ်ၽွၼ်းလီ တေႃႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ၼမ်ၼႃႇသေ ထၢတ်ႈဢၼ်ယူႇတီႈၼႂ်းမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸွႆႈပၼ်ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ႁဝ်းလီမႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇၶႆႈဢမ်ႇၼၢဝ်ငၢႆႈ ယူႇယဝ်ႉ။

  • ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းလွင်ႈၸဵပ်း

မိူဝ်ႈတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းမီးႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈၸဵပ်းယဵၼ်း ဢၼ်တေပဵၼ်မႃး တေႃႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လူတ်းယွမ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼၼ်ႉ တေမီးထၢတ်ႈဢၼ်ၸွႆႈလူတ်းယွမ်း တိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေပဵၼ်ၸဵပ်း၊ ၵႂ်ႈ၊ ဢွၵ်ႇတုမ်ႇလႅင် (ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸပ်းပႃးၸွမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း) ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။

  • ၸွႆႈထိင်းသိမ်းပၼ်လွင်ႈလူႉသုမ်းၽိဝ်ၼင်

လိူဝ်သေၸွႆႈထိင်းသိမ်းတူဝ်ၶိင်းၵႅၼ်ႇၶႅင်ယဝ်ႉ မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး ယင်းၸွႆႈႁႂ်ႈၽိဝ်ၼင်ၶႅမ်ႉ လႄႈ ၼၢၼ်းႁဵဝ်ႇ သေဢမ်ႇၵႃး ဢဝ်မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးဢၼ်သုၵ်းၼၼ်ႉ မႃးတႃးၼႃႈၼႆၸိုင် တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်း ၼႃႈၽႃႈ၊ ႁွႆးဢၢတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉပႃးယူႇယဝ်ႉ။

ၽွၼ်းလီမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး

လွင်ႈထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉမိူဝ်ႈၵိၼ်မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး

  • ပေႃးဝႃႈၵိၼ်မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးသုၵ်းၼၼ်ႉၼမ်ၼႃႇလႄႈ ၵိၼ်ထပ်းၵၼ်မႃး ၶၢဝ်းႁိုင်ၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈသီၵႃႇရူဝ်ႇတီးၼွႆး (Carotenoid) ယူႇတီႈၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းမႃးၼမ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသီၼိူဝ်ႉမီးသီလိူင်သူမ်ႈမႃး။
  • မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးသုၵ်းၼၼ်ႉ မီးဢႃႇရသႃႇၸဵမ်းဝၢၼ်လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈသုင်လႆႈ။
  • ယၢင်မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး မီးသၢၼ်ဢၼ်တေၸၢင်ႈပဵၼ်ၵွင်ႉ တေႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းတွင်ႉမႄႈမၢၼ်းလႆႈလႄႈ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းတုၶိတ်ႉတ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵိူတ်ႇလႆႈယူႇ မႄႈပႃးတွင်ႉ ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉယၢင်မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼႆႉတေႉတေႉ။

လိူဝ်သေမၢၵ်ႇမၼ်းမီးၽွၼ်းလီယဝ်ႉ မဵတ်ႉၼႂ်းမၢၵ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၽွၼ်းလီ ဢမ်ႇပိူင်ႈသင်ၵၼ်တင်း မၢၵ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၽွၼ်းလီ မဵတ်ႉမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး

  • ႁႄႉၵင်ႈၵႅၼ်ႇသႃႇ
  • ၸွႆႈလၢင်ႉပၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇလီတီႈတပ်းဢွၵ်ႇလႆႈ
  • ႁႄႉၵင်ႈတႂ်လူႉၵွႆ
  • ၸွႆႈၶျႃးမႅင်းတွင်ႉဢွၵ်ႇၼႂ်းသႆႈ
  • ၸွႆႈယွႆႈပၼ်ဢႃႇႁႃႇရ

မဵတ်ႉမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼႆႉၵေႃႈ ၵဵဝ်ႉၵိၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈၵေႃႈလႆႈ၊ ၵိၼ်ၸွမ်းၼမ်ႉၽိုင်ႈ၊ တၢၵ်ႇႁႅင်ႈႁဵတ်းၽွင်ယဝ်ႉ မၵ်းသႂ်ႇလေႃးၼိူဝ်ႉ လႄႈ သႂ်ႇလေႃးၼမ်ႉၽၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉပႃးၵေႃႈလႆႈ ယူႇယဝ်ႉ။

မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼႆႉ ပၼ်ၽွၼ်းလီတင်းၼမ်တင်းလၢႆလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵိၼ် ႁႂ်ႈပေႃးမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵိၼ်ပၼ်ဢၼ်သုၵ်းမၼ်းလီလိူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ပၼ်တႃႇသေႇယူႇ။

ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ − ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ

https://www.sanook.com https://health.kapook.com https://ihealzy.com

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း