ၽွၼ်းလီၼဵင်ႈ

ၼဵင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်ႉၼဵင်ႈ ၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈၸဵမ်ပၢၼ်ၵွၼ်ႇပၢၼ်မွၼ်ႇပုၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်းတိုၼ်းသူင်ၵိၼ်ၵၼ်သေ ႁဵတ်းပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၶၢတ်ႇဢမ်ႇလႆႈ တီႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းႁဝ်း မႃးယဝ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ၸွမ်းႁိူၼ်း၊ ၸွမ်းလၢၼ်ႉၸွမ်းသႅင်ႇ၊ ၸွမ်းတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈမီးပၢင်ၵုမ်၊ ပၢင်ပွႆး၊ မိူဝ်ႈမီးၶႅၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းမီးၼမ်ႉၼဵင်ႈယူႇတႃႇသေႇ။ ဢမ်ႇဝႃႈဝၢၼ်ႈလႂ် မိူင်းလႂ်ၵေႃႈ သူင်ၵိၼ်ၼမ်ႉၼဵင်ႈၵၼ်ၵူႈတီႈၵူႈမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တေႁူႉယူႇဝႃႈ မၼ်းမီးၽွၼ်းလီၸိူင်ႉႁိုဝ်?၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ပၼ်ၽွၼ်းလီၸိူင်ႉႁိုဝ်?။ ယွၼ်ႉၼၼ် လႆႈဢဝ်လွင်ႈတၢင်း ႁူဝ်ၶေႃႈ ၽွၼ်းလီၼဵင်ႈၼႆၼၼ်ႉ မႃးလၢတ်ႈၼႄၵႂႃႇ တႃႇႁႂ်ႈပေႃးႁူႉၽွၼ်းလီၼဵင်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်လႄႈ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်လၢႆလၢႆၼၼ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။

  1. ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃး။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၵိၼ်ပၼ်ၼဵင်ႈၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈလိူတ်ႈႁဝ်းလႅၼ်ႈလႆႈလီမႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ႁဝ်းၵႅၼ်ႇၶႅင်လီမႃးယဝ်ႉ။ ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ်တၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ၸႂ်လႄႈ လူတ်းယွမ်း တၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

  1. ၼၢၼ်းထဝ်ႈၼၢၼ်းၵႄႇ။

တီႈၼႂ်းၼဵင်ႈၼၼ်ႉ တေမီးထၢတ်ႈဢႅၼ်ႇတီႇဢွၵ်ႇသီႇတႅၼ်ႉ (Antioxidant) ဢၼ်ႁႄႉၵင်ႈပၼ်ယႃႇႁႂ်ႈၸဵဝ်းထဝ်ႈ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းၵိၼ်ၼဵင်ႈၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၼၢၼ်းထဝ်ႈမႃးသေ ၵုမ်းထိင်းပၼ်ၼိူဝ်ႉၼင်ႁဝ်း ယႃႇႁႂ်ႈၸဵဝ်းႁဵဝ်ႇၸဵဝ်းႁႅင်ႈ ယဝ်ႉ။

  1. လူတ်းယွမ်းလွင်ႈပဵၼ်တွင်ႉပိၵ်ႉ။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈပဵၼ်တွင်ႉပိၵ်ႉၼႆ ၵိၼ်ၼဵင်ႈပၼ် တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းတွင်ႉပိၵ်ႉမႃးယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၼဵင်ႈၼႆႉ တေၸွႆႈယွႆႈပၼ်ဢႁႃႇရၼႂ်းသႆႈႁဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  1. ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုပ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်။

တီႈၼႂ်းၼဵင်ႈၼႆႉ မၼ်းမီးထၢတ်ႈၵႄႇလ်သီႇယမ်ႇ (Calcium) ၼမ်လိူဝ်သေၼႂ်းၼူမ်းလႄႈ မီးပႃး Vitamin K ၊ ထၢတ်ႈလဵၵ်း ထၢတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈပၼ် လုပ်ႇႁဝ်းႁႂ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃးယဝ်ႉ။

  1. ၸိုၼ်ႈပၢင်ႇသႂ်။

ၵိၼ်ၼဵင်ႈၼႆႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၸႂ်ၸိုၼ်ႈပၢင်ႇမႃး မိူၼ်ၵၼ်တင်းၵိၼ်ၼမ်ႉၼၼ်ႉယူႇ။

  1. ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဵဝ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်။

တီႈၼႂ်းဝႂ်ၼဵင်ႈၼၼ်ႉ တေမီး ထၢတ်ႈၾလူႇဢေႃႇရႆႉ (Fluoride) ဢၼ်ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် ယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၶဵဝ်ႈမႅင်း လႄႈ ၸွႆႈလၢင်ႉပၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းသူပ်းႁဝ်းပႃး ယႃႇႁႂ်ႈသူပ်းႁဝ်းမဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

  1. လူတ်းယွမ်းပၼ်တၢင်းပဵၼ်ၶီႈလူင်ၶီႈလိုမ်း။

ၵူၼ်းဢၼ်ၵႆႉၵိၼ်ၼဵင်ႈယူႇတႃႇသေႇၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈဢွၵ်းဢေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၵဵပ်းတွင်းလႆႈလီ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းဝႂ်ၼဵင်ႈၼႆႉ မီးထၢတ်ႈဢၼ်ၸွႆႈတုမ်ႉတွပ်ႇပၼ်ဢွၵ်းဢေႃ သၢင်ႈပၼ်ဢွၵ်းဢေႃ တွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉၵွင်ႉသၢၼ်ၵၼ်လႆႈလီမႃးလႄႈ လူတ်းယွမ်းတၢင်းပဵၼ်ၶီႈလူင်ၶီႈလိုမ်းမႃးယဝ်ႉ။

  1. လူတ်းယွမ်းၶႆမၼ်းၼႂ်းတူဝ်။

သင်ၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉၼဵင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇသႂ်ႇလေႃးၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႆ တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်လႆႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈလိူတ်ႈလႆလႆႈလီမႃးလႄႈ တေဢမ်ႇၵဵပ်းဝႆႉၶႆမၼ်းဢၼ်လိူဝ်တီႈၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းသေ တေဢဝ်ၶႆမၼ်းဢၼ်လိူဝ်ၸွမ်းတူဝ်ၶိင်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇယူႇ။

ၼဵင်ႈၼႆႉ လိူဝ်သေဢဝ်ႁဵတ်းၼဵင်ႈႁႅင်ႈ ၸေႈၵိၼ်ၼမ်ႉယဝ်ႉဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းပဵၼ်ၼဵင်ႈယမ်းသေ ၵိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ဢၼ်ပၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းတႄႉ ပဵၼ်ၼဵင်ႈ/ၼမ်ႉၼဵင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ လိူဝ်သေပၼ်ၽွၼ်းလီၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းယဝ်ႉ ၼွၵ်ႈတူဝ်ႁဝ်းၵေႃႈပၼ်လႆႈပႃး မိူၼ်ၼင်ႇ-

  • ဢဝ်ဢၢပ်ႇၼမ်ႉ တေၸွႆႈႁႂ်ႈဢၢႆတူဝ်ဢမ်ႇမဵၼ်၊ ၽိဝ်ၼင်ႁၢင်ႈလီ၊ ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇၽိဝ်ၼင်ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈသႅင်ႁိူဝ်ႈလႅတ်ႇ။
  • ဢဝ်ၼမ်ႉဢၼ်ၵတ်းၼၼ်ႉ မႃးသၢႆႇၶူၼ်ႁူဝ် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ၶႅမ်ႉမႃး။
  • ၼမ်ႉၼဵင်ႈဢၼ်မူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်မႃးသုၵ်ႈလၢင်ႉတႃ တႅၼ်းတၢင်ယႃလၢင်ႉတႃလႆႈ။
  • ၸႂ်ႉလၢင်ႉႁွႆးၸဵပ်း တေၸွႆႈၶႃႈပၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းလႄႈ လူတ်းယွမ်းလွင်ႈၸဵပ်းလႆႈ။
  • ၼမ်ႉၼဵင်ႈ လၢင်ႉဢၢႆမဵၼ်လႄႈ ၶႆမၼ်းလႆႈ။
  • သင်တိၼ်မဵၼ်ၸိုင် ဢဝ်ၼမ်ႉၼဵင်ႈၼႆႉလၢင်ႉပၼ် ဢၢႆမၼ်းတေႁၢႆၵႂႃႇယူႇ။
  • ဢဝ်လၢင်ႉၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်း ဢၼ်မီးဢၢႆမဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈဢၢႆမဵၼ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႆႈ။
  • ယေႇၼဵင်ႈၼၼ်ႉ တေၸွႆႈၸုပ်ႇပၼ်ဢၢႆမဵၼ်လႆႈ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူမ်းႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်းၸိုၼ်ႈသႂ်မႃး။

ၼဵင်ႈမဵဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇပၼ်ၽွၼ်းလီ။

ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၼဵင်ႈတေမီးၽွၼ်းလီတေႃႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းသေတႃႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈဢမ်ႇမေႃၵိၼ် မၼ်းၵေႃႈတေဢမ်ႇပၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၵိၼ်ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁူႉဝႆႉယူႇ ၵိၼ်ၼဵင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဢမ်ႇပၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇတူဝ်ႁဝ်းၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

  • ၼမ်ႉၼဵင်ႈၼႆႉ မၼ်းမီးထၢတ်ႈၵႃၾေးဢိၼ်း (Caffeine) တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမေႃၸပ်းယိၼ်ႉမၼ်း မႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီႁပ်ႉထၢတ်ႈၵႃၾေးဢိၼ်း (Caffeine) တေႃႇ 200 mg မွၵ်ႈ 3-5 ၵွၵ်းၵူၺ်း။ သင်ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း လႆႈႁပ်ႉထၢတ်ႈၵႃၾေးဢိၼ်း (Caffeine) ၼႆႉၼမ်ထိုင် 3,000-10,000 mg ၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢႆလႆႈယဝ်ႉ။
  • ပေႃးပဵၼ်ၼဵင်ႈဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉ၊ ၼဵင်ႈသီလိူင်ႁႅင်းႁႅင်းၼႆႉ သင်ၵိၼ်ၼမ်ၸိုင် တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ႁူင်းၶဝ်ႈ ၸုပ်ႇဝႆႉဢႁႃႇရလႆႈဢေႇလႄႈ ၶူင်ႉၶိုတ်ႈယိူဝ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလီ ၸၢင်ႈပဵၼ်တွင်ႉပိၵ်ႉလႆႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈၵိၼ်ၼဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းတွင်ႉႁဝ်းဢမ်ႇမီးသင်ၼႆၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁူင်းၶဝ်ႈမႃး။
  • ၼႂ်းၼဵင်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈၾလူႇဢေႃႇရႆႉ (Fluoride) သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မၼ်းမီးၼမ်မႃးၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်တႂ်၊ ၵႅၼ်ႇသႃႇသႆႈ၊ တၢင်းပဵၼ်ၸွမ်းၶေႃႈတေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးယဝ်ႉ ပေႃးဝႃႈၵိၼ်ၼမ်ၸိုင် ပဵၼ်ဢၼ်လီမႆႈၸႂ်တႄႉယူႇ။
  • မိူဝ်ႈၵိၼ်ယႃၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၸွမ်းၼမ်ႉၼဵင်ႈ ယွၼ်ႉမၼ်းတေၸၢင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽွၼ်းလီယႃၼၼ်ႉယွမ်းလူင်းမႃးယဝ်ႉ။
  • ၼဵင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်းတူႈယဵၼ်လႄႈ သႂ်ႇလေႃးၼူမ်းၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈထၢတ်ႈဢၼ်ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉၼူမ်းၼၼ်ႉ တေၵႂႃႇယႃႉလူႉပႅတ်ႈ ထၢတ်ႈဢၼ်ယူႇၼႂ်းၼဵင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽွၼ်းလီၼဵင်ႈၼၼ်ႉ လူတ်းယွမ်းမႃးယဝ်ႉ။
  • ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၼဵင်ႈ ဢၼ်ပွႆႇဝႆႉႁိုင် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ သၢၼ်ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းၼမ်ႉၼဵင်ႈၼၼ်ႉ တေလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် သၢၼ်ၵွင်ႉမႃးယဝ်ႉ။

တွၼ်ႈတႃႇၵိၼ်ၼမ်ႉၼဵင်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇတူဝ်ႁဝ်း ၵိၼ်ပၼ်ၼဵင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇသႂ်ႇလေႃးသင်ၼၼ်ႉလီလိူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။

ၽွၼ်းလီၼဵင်ႈပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၼဵင်ႈၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီသေတႃႉ ၽွၼ်းၸႃႉမၼ်းၵေႃႈတိုၼ်းမီးယူႇယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးလိူတ်ႈသုင်၊ ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်တႂ်၊ ၵူၼ်းမီးလူမ်းႁူင်းၶဝ်ႈၸဵပ်း လႄႈ ၵူၼ်းမီးလူမ်းၼၢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈၵိၼ်ၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်းပဵၼ်ႁဝ်းႁၢႆႉႁႅင်းမႃးလႄႈ မႄႈပႃးတွင်ႉၵေႃႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ် မၼ်းတေၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းတွင်ႉ သေဢမ်ႇၵႃး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃႇယု 3 ၶူပ်ႇလူင်းတႂ်ႈ ၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပၼ်ၵိၼ်။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးပၼ်ႁႃၼွၼ်းလပ်းယၢပ်ႇၼႆ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်မိူဝ်ႈတေၼွၼ်း မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်း။

ၼင်ႇႁိုဝ်ပၢႆးယူႇလီႁဝ်း ပေႃးတေလီလႄႈ လွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်ၵေႃႈတေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၼဵင်ႈၼႆႉၵေႃႈ တေၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ်လႆႈယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၵိၼ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ပၼ်ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ လိူဝ်သေ ၵိၼ်ဢဝ်တၢင်းၶႂ်ႈၵိၼ်ၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ – ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ

ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ

https://today.line.me/th/v2/article/LjYV2M

https://medthai.com/%E0%B8%8A%E0%B8%B2/

 

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း