ၽၢႆႇယူႇလီပၼ်ၾၢင်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈၾၢင်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ

ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ်ပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ ၸူဝ်ႈၽွင်းၵၢပ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလလူင် ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းယူႇ ၼႂ်းပီႊ 2020 ၼႆႉ တေလႆႈၾၢင်ႉပႃးထႅင်ႈ တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်ၸွမ်းၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉၶၢဝ်းၾူၼ် ႁူမ်ႈပႃးတင်း တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇထႅင်ႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼႆႉသေ တႄႇၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈၼိုင်ႈ January ထိုင် လိူၼ်ထူၼ်ႈၸဵတ်း July ပီႊ 2020 ၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၼႆႉ မီး (12) ၵေႃႉယဝ်ႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းၵႄႈ ဢႃႇယု 5 ၶူပ်ႇထိုင် 9 ၶူပ်ႇၼႆယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇသေတူဝ်ႈတင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မီးၵူၼ်းၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃ 1,740 ၵေႃႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁူၵ်းလိူၼ်ပၢႆ ပီႊ 2020 ၼႆႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉဢၼ်မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်တႄႉ  ပဵၼ်တိူင်းၸႄႈၵႅင်း မီး (178) ၵေႃႉ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ (3) ၵေႃႉ ၊ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ မီး (131) ၵေႃႉ လႄႈ မိူင်းမွၼ်း မီး (80) ၵေႃႉ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ (2) ၵေႃႉ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ (5) ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ပေႃးမႃးတႅၵ်ႈၼိူင်းၵၼ်တူၺ်း ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆႉ တိုၵ်ႉႁႃမီး (6) ၵေႃႉၵူၺ်း၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇတႄႉ မီးၵႂႃႇသွင်ပုၼ်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေ ဢမ်ႇတိတ်းၸပ်း ထိုင်သၢႆၸႂ်ႁဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉဝႆႉလႄႈ ႁႄႉၵင်ႈဝႆႉဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ လီလိူဝ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၼႆႉ ထုၵ်ႇယုင်းလၢႆး ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢေးတီးသ် (Aedes) ၶူပ်းၵူၼ်းႁဝ်းသေ တိတ်းၸပ်းမႃး၊ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ၽွင်းၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉၼႆလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေႁႄႉၵင်ႈလႆႈ တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ယူႇသဝ်းယႃႇပေႁႂ်ႈ ယုင်းဢၼ်တေႃႉ ၸိူဝ်ႉမႅင်းၼၼ်ႉ မႃးၶူပ်းတူဝ်ႁဝ်းလႄႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈယႃႇႁႂ်ႈယုင်းၽႄႈလၢမ်းငၢႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉၶၢင်ႉၼမ်ႉၶင် (ၸွမ်းမေႃႈ၊ ဝၢၼ်ႇ၊ ၵွၵ်း၊ ဢၢင်ႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႉသေ လႃႈလီပႅတ်ႈဝႆႉၸွမ်းဝၢင်းႁိူၼ်း) ၊ ၼမ်ႉဢုင်ၼမ်ႉလွၵ်း၊ ယုမ်းယွမ်ႇ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ယုင်းၶႆႇ ႁိမ်းႁွမ်းႁိူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈယႃႉပႅတ်ႈ၊ တီႇၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ်ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းႁိူၼ်းႁဝ်း ပေႃးတေဢမ်ႇမီးယုင်းၽႄႈၼမ်ၼၼ်ႉ သိတ်းပၼ် ယႃႈၶႃႈယုင်းယူႇသေတႃႉ ႁႄႉၵင်ႈလႆႈၶၵ်ႉဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈၵူၺ်းလႄႈ ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇတႄႉ တေလႆႈယႃႉပႅတ်ႈ ၶႃႈႁႅမ်ယုင်း မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၼွၼ်ၼဵတ်းယူႇၼၼ်ႉ တေငၢႆႈလိူဝ်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ VOA ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၵျေႃႇၸႂႃႇဢူး လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ− ၵူၼ်းမိူင်း ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၵေႃႈ မႆႈၸႂ်လွင်ႈၽႄႈလၢမ်း တၢင်းပဵၼ်  COVID-19 ယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးမႃးတူၺ်း ႁူဝ်ၼပ်ႉ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမၼ်းတႄႉ ယင်းဢမ်ႇၼမ်ပဵင်းတၢၼ်ႇ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ၊ တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၵေႃႈ မီးယူႇလၢႆလၢႆၸၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပေႃးတိတ်းၸပ်းယဝ်ႉ ၵူႈၵေႃႉၸၢင်ႈမီးလွင်ႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ဢၼ်လီလႆႈမႆႈၸႂ်တႄႉ တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၼႆႉ ပေႃးတိတ်းၸပ်းယဝ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈ 3 ဝၼ်း ထိုင် 7 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၵႆႉပဵၼ် Shock ပႃးလႄႈ မေႃယႃၶဝ် တေလႆႈတူၺ်းထိုင် ယူတ်းယႃလီလီ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ သင်ဝႃႈမီးၾၢင်ႁၢင်ႈ လူမ်းၼၢဝ်ၶိုၼ်းသုင်၊ ဢမ်ႇယူႇလီ၊ ၵူၼ်ႉၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈ၊ မီးတုမ်ႇလႅင်ဢွၵ်ႇၸွမ်းတူဝ်၊ တူၼ်ႉႁၢၵ်ႈပေႃးၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈၵႂႃႇၸူးမေႃယႃ တီႈႁူင်းယႃလႄႈ ၶလိၼ်းၼိၵ်ႇ (clinic)  သေ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းတၢင်းပဵၼ်လႆႈယူႇ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇယူႇလီၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈပဵၼ် ယွၼ်ႉၶႆႈဝတ်းယူဝ်းယူဝ်း၊ ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေႁူႉၸႅင်ႈလႅင်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊ 2019 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ တူဝ်ႈတင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မီး 20,000 ပၢႆ (သွင်မိုၼ်ႇပၢႆ) သေ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆယွၼ်ႉၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၼႆႉ မီး (123) ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း