ႁဝ်းပၢႆႈ ႁဝ်းၽၢၼ် ႁဝ်းယၢၼ် ႁဝ်းသုမ်း

တႆးႁဝ်းၼင်ႇၵၼ် မီးၸႂ်ၶႂ်ႈပႄႉပုၼ်ႈၵၼ် ႁိမ်ၼႃႈတီႈၵၼ် တႃႇယူႇၵဵပ်းၶွၼ်ႇ၊ ၵဵပ်းၶဝ်ႈ၊ ၵဵပ်းငိုၼ်း၊ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၵႂႃႇ ‌ၵမ်းလိုၼ်းမႃးသမ်ႉတိုၵ်းတေႃးၵၼ်ၵႂႃႇမႃး ဢဝ်လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆၶဝ် လူႇၼိူဝ်ႉ လူႇလိူတ်ႈၵႂႃႇတင်းၼမ် ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈပၢႆႈၽေး ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းတႆး၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း လႆႈလုႁၢႆတၢႆၵႂႃႇ ၵႄႈပၢင်တိုၵ်းတႆးတေႃႇတႆး၊ ပၢင်တိုၵ်းတႆး တင်းမၢၼ်ႈ ပၢင်တိုၵ်းတႆး တင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ပၢင်တိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ‌တင်းၼမ် ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေး ၶၢႆႉဝၢၼ်ႈၶၢႆႉသူၼ် ၵႂႃႇယူႇၸွမ်းတၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်ၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ပၢႆႈၵႂႃႇမိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ သေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဝၢၼ်ႈႁၢမ်း မိူင်းႁၢမ်း ၵႂႃႇပႅတ်ႈတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။

ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ တိူၵ်ႈတၼ်ဝႆႉ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းဢႃႇၼႃႇမႃး ၼႂ်းပီႊ 1962 လႄႈ ပီႊ 2021 မႃး ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၵၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ တႄႇၸဵမ် ဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃတႂ်ႈ ဢင်းၵိတ်ႉ ၸွမ်းၵၼ်မႃး ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵၼ်ႉၸၼ် လူလၢႆလႄႈ လိုပ်ႈႁေႃႈပႅတ်ႈမိူၼ်ဝူဝ်းၵႂၢႆး ၊ ဝၼ်းႁၢင်ႈႁၢႆႉၸႃႉ လိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်၊ ယွၼ်ႉလွင်ႈ မိူၵ်ႈမႆႈ ၸဝ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၸႂ်ထမ်းတြႃး ၊ ဝူၼ်ႉ/ႁဵတ်း တင်ႈၸႂ် တႃႇပေႉပုၼ်ႈ  ၊ တင်ႈၸႂ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်း၊  ႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး၊ ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆ လူလၢႆၵၼ်ႉၸၼ် ဢဝ်ဢမ်းၼၢတ်ႈၼႂ်းၵမ်မိုဝ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးၼၼ်ႉ‌သေ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် လႄႈ ႁဵတ်းလွင်ႈမိူၵ်ႈမႆႈတေႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ‌ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊ 1962 မႃးႁၢၼ်ႉတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ယဝ်ႉ။

ၼႂ်းဝၼ်းထီ 16 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ ပီႊ 1997   ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး 56 ၵေႃႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ ၶလယ 246 ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆ ၵူၼ်းမိူင်း 29 ၵေႃႉ တီႈဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ်  လႄႈ  သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ ၶမယ 513  ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 27 ၵေႃႉ   တီႈတၢတ်ႇၾႃႉႁူဝ်ႈ၊ ၼမ်ႉပၢင် လႄႈ ႁေႃႈလိုပ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇမိူင်း ၼင်ႇဝူဝ်းၼင်ႇၵႂၢႆး ႁႂ်ႈၶၢႆႉ ၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇလႅၼ်ၼႆယဝ်ႉ။

ထိုင်မႃးပီႊ 1996 – 1998 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယူႇၶိူဝ်းယႂ်းလႄႈ ၊ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇဢဝ်ပေႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႆႈ လႄႈ ဢဝ်ၸႂ်တေႃးသ မႃႇၼ ၊ ဢမ်ႇပေႉမေႃႈၵေႃႈ ပေႃႉၵၢၵ်ႇသေ  ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းပဵၼ်ယိူဝ်ႇ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် မိူၼ်ပိူၼ်ႈဝႃႈလဵၼ်ႈယဝ်ႉ။  ယင်းဢမ်ႇၵႃး ၶဝ်ႈၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ ထူၺ်ႈႁၢၵ်ႈ ထွၼ်ႁူဝ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸုတ်ႇၾႆးၽဝ်ဝၢၼ်ႈ  ၽဝ်ႁိူၼ်း ၽဝ်ဝဵင်း ၽဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၽဝ်ပႅတ်ႈတူဝ်ၵူၼ်းတႆး မူၺ်ႉႁၢႆ တူဝ်ႈၸွတ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼႂ်း 15 ၸႄႈဝဵင်း ၊ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼပ်ႉသႅၼ် လႆႈပၢႆႈဢိုပ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ႁၢမ်းတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း တီႈႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လႄႈ  ၵွတ်းၽၢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ် ၼႆယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းလႆႈထုၵ်ႇၶႃႈတၢႆၼၼ်ႉ တဵတ်ႇသီႇယဵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉလၢႆ ဢမ်ႇမီးၸုမ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ယိုဝ်းတၢႆၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ပၼ်တၢမ်ႇသင်၊ တေႃႇထိုင်မႃးပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇ လႄႈ ‌ပၢၼ် NLD ၊ သူပ်းတႄႉ‌ဝႃႈ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ‌ၵူၺ်း ၽူႈမီးဢၼႃႇၶဝ် ဢမ်ႇတူၵ်ႇလၢတ်ႈၶႆႈၶိူဝ်း တုၵ်းယွၼ်းယိုၼ်ႈဢဝ်လိူင်ႈ ပၼ်တၢမ်ႇ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႄႈ‌ လႆႈၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႄႈ ၼၢင်းယိင်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႇ ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ 600 ၵေႃႉပၢႆ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း ၸူးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼႂ်းပီႊ 1996-1998 လႄႈ‌တေႃႇထိုင်မႃးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယဝ်ႉလွၵ်ႇ ယဝ်ႉလၢႆ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈ 4 သႅၼ်ပၢႆ သေလူႉႁၢႆတၢႆ သုမ်းတိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃး ၶူဝ်းသူၼ်လႄႈသၢႆၸႂ် လႆႈႁၢမ်းတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း မူႇပီႈၸုမ်း ၼွင်ႉ တႅၵ်ႇယၢႆႈၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၵႂႃႇၵေႃႉတီႈၵေႃႉတၢင်း။

ထိုင်မႃးငဝ်းလၢႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းသမ်ႉ ၺႃးပၢင်တိုၵ်းတႆးတေႃႇတႆး သေပဵၼ် ၼမ်ႉႁူၼမ်ႉတႃၵႄႈပၢင်တိုၵ်း ၊ ၸိူဝ်းမီးပီႈၼွင်ႉၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈပၢႆႈၶဝ်ႈဝဵင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပီႈၼွင်ႉ ဝႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈ ပၢႆႈၶဝ်ႈထိူၼ်ႇၵႂႃႇ  ပၢႆႈႁႂ်ႈပူၼ်ႉ ပၢင်တိုၵ်း ‌လႄႈတႂ်ႈမိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ၸွမ်းၶႃႈ ၸွမ်းႁႅမ် ၊ ၸိူဝ်းၶႅၼ်း ၸႂ် လွင်ႈငိုၼ်းတွင်းၵေႃႈပၢႆႈမိူဝ်းႁွတ်ႈထိုင်မိူင်းထႆး မိူင်းၶႄႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၊ ၶဝ်ႈယူးရူပ်ႉ ၵေႃႈမီး၊  ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ် မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃးၶိုၼ်းမိူင်းတႆး ၵေႃႈမီး ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ယိုတ်းဢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉ ပွတ်းတိူင်ႈၸေႈၵႅင်း၊ မိူင်းၶျၢင်း ၊ မိူင်းယၢင်းလႅင် လႄႈမိူင်းတႆးမီးပၢင်တိုၵ်းၵူႈဝၼ်း ၊ ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇၺႃး ဢဝ်တၢႆ လႄႈ ၾႆးၽဝ်ႁိူၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇလင်၊ ပၢႆႈႁူဝ်သႅၼ်ၵေႃႉ မိူၼ်ၵၼ် တင်းမိူင်းတႆး ပၢၼ် 1996 – 1998 ၼၼ်ႉ။ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလုမ်ႈၾႃႉမိူင်းလႂ် ၸွႆႈထႅမ် လႆႈလူင်လၢင်၊ ဢမ်ႇပႆႇမီးၸုမ်းၼွၵ်ႈမိူင်းလႂ် ပၼ်တၢမ်ႇ တၢင်းၽိတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈ ၊ ထိုင် တီႈမီးၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈလၢတ်ႈသွၼ်ၵၼ်မႃးဝႃႈ  “ၽႂ်ႁဵတ်း ဢမ်ႇတြႃးၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်းတေ တူၵ်းသုမ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ” ၼႆၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢမ်ႇတြႃး တေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းလၢႆ ၼႂ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၼႆသေတႃႉ ႁႂ်ႈမၼ်းတူၵ်းသုမ်း လုၵွႆပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မၼ်းၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇပႆႇ ပဵၼ်မႃးလႆႈ။

ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ၵပ်ႉၵိၼ်းၵူႈၽၢႆႇၵူႈတၢင်းၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၼႆႉ ႁဝ်းပၢႆႈၵေႃႈ ႁဝ်းတေၽၢၼ် ၊ ႁဝ်းယၢၼ် ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵေႃႈ ႁဝ်းတေသုမ်းထႅင်ႈၵူၺ်း ၊ ၶႂ်ႈယွၼ်း ဢဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆး ႁဝ်းၶဝ် သင်ႇသွၼ်ဝႃႈ “ယိူၼ်ႉလႆႈၵေႃႈ ယိူၼ်ႉ ဢမ်ႇယိူၼ်ႉလႆႈၵေႃႈ ယိူၼ်ႉ” ယူႇၵႂႃႇ သဝ်းၵႂႃႇ တႃႇပုၼ်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလႄႈတိုၵ်းတေႃးဢဝ်ၶိုၼ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ႁဝ်းသေ ၵမ်းၼႆ ……………………..။

ပၢႆၵမ် – ၸၢႆးထုၼ်းလႃႉ

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း