HRW ဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈၵူႈမိူင်းမိူင်း

ၸုမ်းပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း (Human Rights Watch – HRW) ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈၵူႈမိူင်းမိူင်းသေ ပူၼ်ႉပႅၼ်ရႃႇၸဝတ်ႈၼိူဝ်ၶိူဝ်းၵူၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 13 January 2022 (လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2116 ၼီႈ) HRW ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ လွင်ႈၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်း သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇပီႊ 2021 ဝႃႈၼႆ။

Kenneth Roth ၽူႈၵုမ်းၸီႉသင်ႇ ၸုမ်း HRW လၢတ်ႈတီႈၼႂ်း ပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပႃးၸဵမ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ႁၢႆလၢႆဝႆႉသေ ဢမ်ႇဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းၼိူဝ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႂ်ႉဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ပဵၼ်ဝူင်းၵႂၢင်ႈယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး၊ လွင်ႈၼႆႉ ၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ထုၵ်ႇလီႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ၵႄႈလိတ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးသေယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈတိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇသဝ်း ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်၊ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်လႄႈ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၼ်ဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶိုၼ်းႁူၼ်လင်သုတ်ႉၸူးၵႂႃႇၶိုၼ်း ပၢၼ်သိုၵ်းဢုပ်ႉမိူင်း မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီး တၢင်းၽိတ်းသင် 1,200 ပၢႆယဝ်ႉ၊ ၸွမ်းၼင်ႇ မၢႆမီႈၵူႈမိူင်းမိူင်းမီးၼၼ်ႉတႄႉ ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ သိုၵ်းလႄႈပလိၵ်ႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ၵဝ်ႇ လႆႈယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းယူဝ်းယူဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁၼ်လႆႈၸႅင်ႈလႅင်းလီယူႇဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း ဢမ်ႇဝႃႈတပ်ႉပႆလိၼ်၊ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈပိုတ်းယိုဝ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇသဝ်း လႄႈ ၸုတ်ႇၽဝ်ပႃးႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ထိုင်တီႈလႆႈလူႉၵွႆ ဝၢၼ်ႈႁၢမ်း၊ ဝဵင်းႁၢမ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ယူႇတီႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၵေႃႈလီ ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးသၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်ဝႆႉမူတ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

Phil Robertson တႃႇရႅၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၸုမ်း HRW ပွတ်းတွၼ်ႈဢေးသျႃးလၢတ်ႈဝႃႈ − ၼင်ႇႁိုဝ်တေ ၵိုတ်းယိုတ်းလႆႈ လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်တိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈၶတ်းၸႂ်ပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းၶၢႆပၼ်ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈလွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇဢွင်ႇမၢၼ်လႆႈၼင်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း