IAEA ၵူတ်ႇထူပ်းႁၼ် ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ၶိုၼ်းတူင်ႉၼိုင်ၶူင်သၢင်ႈ မၢၵ်ႇလူင်ၼိဝ်းၶလီးယႃး

ဝၢႆးသေ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇလူင် ၼိဝ်းၶလီးယႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 ပီႊ IAEA ၶိုၼ်းၵူတ်ႇထူပ်းႁၼ် ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ မီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၶူင်ႈသၢင်ႈဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇလူင်ၼိဝ်းၶလီးယႃးၶိုၼ်း။

ၸုမ်းပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ၼႂ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈမၢၵ်ႇလူင် ၼိဝ်းၶလီးယႃး (International Atomic Energy Agency–IAEA) ဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ထူပ်းႁၼ်ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ၶိုၼ်းမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇသၢၼ်ၵွင်ႉ တႃႇႁဵတ်းမၢၵ်ႇလူင် ၼိဝ်းၶလီးယႃး တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ယွင်းပယွၼ်ႇ (Yongbyon) ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၸုမ်း IAEA ၶဝ်ၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ႁႂ်ႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2009 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ဢၼ်ၸုမ်း IAEA ၵူတ်ႇထူပ်းႁၼ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈၼႂ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈလၢဝ်ပွမ် ထၢႆႇလူင်းမႃးၼၼ်ႉလႄႈ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ မီးလွင်ႈ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇသၢၼ်ၵွင်ႉၶေးမီး ၽလူႇတူဝ်ႇၼီႇယမ်ႇ (Plutonium) ဢၼ်ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ သုၼ်ၵၢင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇလူင်ၼိဝ်းၶလီးယႃး ၼႆယဝ်ႉ။

Photo Credit: Getty Images

ဢွင်ႈတီႈၶူင်ႈသၢင်ႈဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇလူင်ၼိဝ်းၶလီးယႃးၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်း IAEA ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်း December 2018 ပူၼ်ႉမႃး၊ ဝၢႆးၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉ လႄႈ ၽူႈၼမ်း မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ၶိမ်း ၵျွင်း-ဢိုၼ်း ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တီႈ မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ၼႆႉတေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ တူင်ႉၼိုင်ၶူင်သၢင်ႈ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇလူင် ၼိဝ်းၶလီးယႃးၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ယူႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Yeonhap ဝႆႉဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း တိုၵ်ႉပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းၸွမ်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇလူင်ၼိဝ်းၶလီးယႃး လႄႈ ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း လႄႈ လႆႈမီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼင်ႇၶိုတ်းၶိုတ်းၸမ်ၸမ်ဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ လႆႈၸၢမ်းပိုတ်းယိုဝ်း မၢၵ်ႇလူင်ၼိဝ်းၶလီးယႃး ပွၵ်ႈလိုၼ်းသုတ်း မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2017 လႄႈ ဝၢႆးၸုမ်း IAEA ထုၵ်ႇၸႂ်ႉၶၢႆႉဢွၵ်ႇ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇၼႆႉ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ မီးလွင်ႈၶူင်သၢင်ႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇၼိဝ်းၶလီးယႃးယူႇ ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း ၼႆယဝ်ႉ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း