UN တုၵ်းယွၼ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇဝႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈသူင်ႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်

ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးၵႂႃႇယူႇဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၼၼ်ႉ UN တုၵ်းယွၼ်းယႃႇႁႂ်ႈလႆႈသူင်ႇၸိူဝ်းၶဝ် ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မႆႈၸႂ်တွၼ်ႈတႃႇလွင်ႈလွတ်ႈၽေး။

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 2 April 2021 (လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယူႇတီႈ လုမ်းၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (OHCHR) ဢၼ်ယူႇဝႆႉတီႈ ၼႂ်းဢေးသျုး ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNHCR) လႆႈဢွၵ်ႇသပ်းၸႅင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈမိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢၼ်မီးလႅၼ်လိၼ် တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵိုတ်းယင်ႉလွင်ႈသူင်ႇတူဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ ႁႂ်ႈလႆႈလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်ပၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸိူဝ်းၼႆႉပႃး ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵူႈမိူင်း ၸွႆႈၵၼ်ႁႃလွၵ်းလၢႆး တႃႇႁႂ်ႈၸၢင်ႈၸွႆႈထႅမ်လႆႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈၸိူဝ်းၶဝ် တေပၢႆႈမႃးလူၺ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းပႆလိၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶၢမ်ႈမႄႈၼမ်ႉမႃးၵေႃႈယဝ်ႉ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈႁႄႉႁၢမ်ႈ ၶတ်းၶႂၢင်ၸိူဝ်းၶဝ် လႄႈ ယႃႇသူင်ႇတူဝ်ၸိူဝ်းၶဝ် ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဝႃႈၼႆ။

Gillian Triggs ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းတၢင်းလိူတ်ႇမႆႈသေ ပၢႆႈႁႃတီႈၵတ်း တီႈလွတ်ႈၽေး ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ၼႂ်းလၢႆလၢႆမိူင်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၶဝ် ယွၼ်ႉၼႂ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးတင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ လႄႈ ၽူႈယိင်း ဢိၵ်ႇ ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းၶဝ်ထုၵ်ႇလီလႆႈႁပ်ႉ လွင်ႈလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်ဝႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေလႆႈသူင်ႇတူဝ်ၸိူဝ်းၶဝ် ပွၵ်ႈၶိုၼ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇယူႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ပဵၼ်ၽေးတေႃႇ သၢႆၸႂ်ၶဝ်၊ မၢႆမီႈငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉ လွင်ႈတေဢမ်ႇလႆႈသူင်ႇတူဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပွၵ်ႈၶိုၼ်း ၽွင်းငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇလီၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉယူႇၵူႈမိူင်းမိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။

Cynthia Veliko တူဝ်တႅၼ်း လုမ်းၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵေႃႉလႂ် ၶႂ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ယွၼ်ႉလွင်ႈလွတ်ႈၽေးသၢႆၸႂ် လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၸိူဝ်းၶဝ် လႆႈထုၵ်ႇၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ဝႆႉယူႇ ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း တီႈႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ ထုၵ်ႇလီယူႇၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆယဝ်ႉ။

ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ၼႂ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ၵိုတ်းယင်ႉလွင်ႈသူင်ႇတူဝ် ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ႁႂ်ႈပၼ်သုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်းၶဝ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း လူၺ်ႈယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်တုမ်ဝႆႉၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ယူႇတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူႈမိူင်းမိူင်း (Save the Children) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈမႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်း ၶႃႈႁႅမ်တၢႆလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ တီႈဢေႇသုတ်း 43 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃႇယုလဵၵ်ႉသုတ်း 6 ၶူပ်ႇ လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆပႃး ၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းလူလွမ်ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း (AAPP) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ပူၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 1 April 2021 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ တီႈဢေႇသုတ်း ဢမ်ႇယွမ်း 543 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Facebook

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း