ၽွင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 76 ပီႊ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Mizzima TV လႆႈဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇပိဝ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈၵၢၼ်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ် ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 13 February 2023 ၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Mizzima TV လႆႈဢဝ်လွင်ႈ ဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇပိဝ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း ပိုၼ်ၽႄႈဢွၵ်ႇမႃးသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် RCSS လႆႈတွပ်ႇပၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၵႂႃႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ −
ဝၢႆးသေသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပွၵ်ႈ 2 ယဝ်ႉ မိူင်းတႆး လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး လွင်ႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်၊ တီႈၼႆႈ လႆႈႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းဝႃႈ မိူင်းတႆး လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ၵေႃႉမိူင်းမိူင်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈ 7 တိူင်း လႄႈ 7 ၸႄႈမိူင်း၊ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ မၼ်းၼႄတႅၵ်ႇလႅင်းဝႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႇတရႄႇ လႄႈ ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ တေႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်တူၺ်း သင်ဝႃႈတဵမ် 10 ပီႊၸိုင် ထတ်းသၢင်ႈလွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉ လႄႈ မီးသုၼ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ၼႂ်းၵႃႈၸူဝ်ႈယူႇၸွမ်းၵၼ်မႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 76 ပီႊၼႆႉ ဢမ်ႇၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်လႆႈ ၾႅတ်ႇတရႄႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈ လႆႈႁၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ၊ ပေႃးမႃးတူၺ်းႁဵတ်းသင်လႄႈ ဢမ်ႇၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်လႆႈ ၾႅတ်ႇတရႄႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼႆၸိုင် မီးပၼ်ႁႃၵႄႈၵၢင် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်၊ ပၼ်ႁႃၸႄႈမိူင်း၊ ပၼ်ႁႃၶိူဝ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ဢမ်ႇၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ် ၵမ်းလိုၼ်းမႃး ယွၼ်ႉမႃႇၼၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၶိုၼ်းတေႃႇသူႈတိုၵ်းတေႃးၵၼ်ၶိုၼ်း။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၼ်တင်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ပႃႇတီႇၸုမ်းၼိုင်ႈလႄႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၼပ်ႉထိုဝ်ၵၼ် ထိုင်တီႈလႆႈပဵၼ်မႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး၊ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼေႇဝိၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ ၵူၺ်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵမ်းၵမ်းသုၵ်ႉသၵ်ႉယူႇၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵွပ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵမ်းၵမ်း ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေၵဵဝ်ႇၶွင်ႈပႃးထႅင်ႈလွင်ႈမၢႆမီႈ မိူဝ်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၢႆမီႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းတေႃႇၵၼ် လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး။
ပေႃးတူၺ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၸိုင် ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇသိုၵ်းဢဝ်ၵႂႃႇ 25% ယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းတေႃႇၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼႆလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA သေ သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် တႃႇမူၼ်ႉမႄးပႃး ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008။
ၽွင်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၵေႃႈ ယွမ်းႁပ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 မူၼ်ႉမႄးလႆႈယူႇ ဝႃႈၼႆ၊ သင်ဝႃႈပူၵ်းပွင် မိူင်းတႆးၵေႃႈလီ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈလီ ၶေႃႈထီႉ 1 ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီသၢင်ႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်၊ ၶေႃႈထီႉ 2 လူဝ်ႇမီးလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းတေႃႇၵၼ် ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ လူဝ်ႇမူၼ်ႉမႄးမၢႆမီႈၵႂႃႇ၊ ၽွင်းမူၼ်ႉမႄးမၢႆမီႈယူႇၼၼ်ႉ လူဝ်ႇပႃးၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း လႄႈ ယႃႇပေဢဝ်မူႇပိူင်သုၼ်ႇတူဝ် ဢမ်ႇၼၼ် မုၵ်ႉၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်ယႂ်ႇ ႁႂ်ႈဢဝ်သဵင်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ဝႃႈ။
NCA ၼႆႉ မၼ်းၼႄတႅၵ်ႇလႅင်းဝႆႉဝႃႈ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ႁႃၶေႃႈတွပ်ႇသေၵႄႈၶႆ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႇတင်ႈၾႅတ်ႇတရႄႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ၊ ပေႃးမႃးတူၺ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမႃး မိူဝ်ႈပီႊ 1948 ဢွၼ်တၢင်း လၢဝ်း၊ ၵမ်ႇပူးၶျႃး၊ ဝႅတ်ႉၼၢမ်း၊ သိင်ႇၵပူဝ်ႇ သေတႃႉ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼၼ်ႉ တူၵ်းလိုၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼမ်တေႉတေႉ၊ လွင်ႈၼႆႉမၼ်းၵဵဝ်ႇၵၼ်တင်း လွင်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း၊ လွင်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်၊ လွင်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ သင်ဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မီးသုၼ်ႇၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၼႆၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် မိူၼ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ၊ လွင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႆႉ ႁဝ်းတေၵႂႃႇၼႄးတၢင်းၽိတ်း ၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ၊ ႁဝ်းလူဝ်ႇတူၺ်းၶိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇသေ ၼႄးၶိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၵူၺ်း။
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ လူဝ်ႇမီးၼမ်ႉၸႂ်မဵတ်ႉတႃႇတြႃး၊ လွင်ႈပၼ်ႁႃ ရၢတ်ႉသျႃး လႄႈ ယူႇၶရဵၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၵ်ႉတႄႇမႃးဢိတ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ပၼ်ႁႃမၼ်း တႄႇမႃးပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၼႃႇယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉသမ်ႉ ၸုမ်း PDF ၵေႃႈဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ ႁၢင်ႈႁၢႆႉမႃးထႅင်ႈ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေၵႄႈၶႆလႆႈ ပၼ်ႁႃယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၽၢႆႇၼိုင်ႈ လႄႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈ လူဝ်ႇၶဝ်ႈႁႃဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လူဝ်ႇယွၼ်ႇမႃႇၼတေႃႇၵၼ် လီဢဝ်လၢႆး ဢုပ်ႇဢူဝ်းဝႆႉၽၢႆႇၼႃႈ ယႃႇဢဝ်မူႇပိူင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ယႂ်ႇ၊ ပေႃးတေဢဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵႄႈလိတ်ႈၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းၵႄႈမႃးၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ်လႆႈၽွၼ်းလီသင်၊ ၵႂၢမ်းၵူၼ်းထဝ်ႈ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်းၽိတ်းၵၼ် ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈၸၢင်ႈၸိမ် ဢဝ်ၼမ်ႉမျၢတ်ႈၸွမ်းၼႂ်းႁိူၼ်း၊ ပေႃးၶိူဝ်းလဵဝ် ၽိတ်းမေႃးၵၼ်ၵေႃႈၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်း တေမႃးဢဝ်ၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်း ၼႂ်းၶိူဝ်းႁဝ်း။
တွၼ်ႈတႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ပီႊ 2023 ပဵၼ်ပီႊဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ၊ ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ တေႁႃလၢႆးတၢင်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်၊ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လႆႈၵေႃႈ ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းတေသိုပ်ႇပဵၼ်မႃး လႄႈ ဢမ်ႇၵႄႈလိတ်ႈသင်လႆႈ။
မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA မႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 7 ပီႊၼႆႉ ႁဝ်းၶတ်းၸႂ်ထိင်း ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၸွမ်းမႃး တွၼ်ႈတႃႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပေႃးတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ မီးပၼ်ႁႃသင်မႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇဢဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵႄႈၶႆဢွၼ်တၢင်း ႁဝ်းဢဝ်လၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းသေ ၵႄႈၶႆမႃးတႃႇသေႇ၊ ၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇဝႆႉ ၵႃႈၶၼ်လွင်ႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA သင် လႄႈ လွင်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ မၼ်းမႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉ NCA ႁႅင်းဝႆႉ ဢၼ်လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃး ၽွင်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵိုတ်းယိုတ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ၊ NCA ၼႆႉ မီးဝႆႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၼႂ်းသၽႃး၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူၺ်းၼႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ ၼႆလႆႈႁၼ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆ။
ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ လႄႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ လႆႈထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းသႂ်ႇၶွၵ်ႈ သေဢမ်ႇၵႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ တင်ႈၸႂ်လႃႈလီႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆတိၵ်းတိၵ်း လႄႈ ထိုင်တီႈလႆႈၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ PDF ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း